De Nederlandse luchthaven Schiphol heeft te kampen gehad met aanzienlijke verstoringen, met name veroorzaakt door stakingen van grondpersoneel en personeelstekorten. Dit heeft geleid tot een groot aantal geannuleerde en vertraagde vluchten, met ingrijpende gevolgen voor duizenden reizigers. De problemen op Schiphol worden nog verergerd door de winterse omstandigheden, die de chaos verder doen toenemen.
De Impact van Stakingen en Personeelstekorten
Nadat het grondpersoneel van KLM staakte, werd een groot aantal vluchten geannuleerd of raakte vertraagd. Maar ook na de staking lukt het Schiphol niet meer om de drukte op de luchthaven in de hand te krijgen. Schiphol verwacht dat de grote problemen ook in de zomervakantie nog aanhouden door grote personeelstekorten. Dit gebrek aan personeel, met name bij de beveiliging, heeft sinds juli geleid tot het instellen van maximale aantallen passagiers, wat resulteerde in geannuleerde vluchten en de noodzaak om vluchten naar andere luchthavens te verplaatsen, zoals Rotterdam The Hague Airport. Ook in het winterseizoen zijn er op Schiphol nog beperkingen van kracht.
Rechten van Gedupeerde Reizigers
De vraag rijst wat gedupeerde reizigers kunnen doen en wie aansprakelijk is voor de geleden schade. Peter Meijer, jurist bij DAS met als specialisme vervoersrecht, licht de situatie toe.
KLM-Reizigers en Overmacht
Voor KLM-reizigers die te maken kregen met annuleringen of vertragingen, is de situatie relatief duidelijk. Peter Meijer stelt dat KLM zich in deze situatie niet kan beroepen op overmacht. Volgens het Europese Hof van Justitie valt staking door eigen personeel niet onder overmacht. KLM-reizigers hebben daarom recht op compensatie, waarvan de hoogte afhankelijk is van de afstand en de duur van de vertraging.
Andere Luchtvaartmaatschappijen
Voor reizigers die niet met KLM vlogen, ligt de situatie anders. Voor alle andere maatschappijen dan KLM wordt de staking beschouwd als een buitengewone omstandigheid, waardoor zij zich in beginsel wel op overmacht kunnen beroepen. Passagiers van deze maatschappijen hebben dan geen recht op een vast compensatiebedrag, maar wel op passende verzorging, afhankelijk van de duur van de vertraging.
Aansprakelijkheid van Schiphol
De rol van Schiphol in deze crisis is complex. Schiphol riep reizigers op om niet naar de luchthaven te komen vanwege de drukte, terwijl andere maatschappijen zoals TUI, Transavia en Corendon wel vlogen. Het claimen van schade bij Schiphol is echter niet eenvoudig. De luchthaven handelde vanuit het oogpunt van veiligheid en zal zich waarschijnlijk beroepen op het feit dat zij de luchthaven om veiligheidsoverwegingen heeft afgesloten. De oproep om niet naar de luchthaven te komen, betekent niet automatisch dat Schiphol onrechtmatig heeft gehandeld.
Annuleringen door Drukte op Schiphol
De vraag naar aansprakelijkheid voor vluchten die door de drukte op Schiphol zijn geannuleerd, en niet door de staking bij KLM, is nog niet definitief beslist. Hoewel er sprake is van een reëel probleem wanneer een luchthaven aangeeft te weinig capaciteit te hebben, is er geen sprake van een dwingend besluit. Luchtvaartmaatschappijen wordt gevraagd om vrijwillig mee te werken, waardoor het een eigen besluitvorming van de maatschappij betreft. Dit wordt duidelijk waar sommige maatschappijen expliciet weigeren om vluchten te annuleren zoals Schiphol verzocht heeft.
De Impact van Winterse Omstandigheden
Naast de personele problemen, heeft ook het winterse weer voor aanzienlijke chaos gezorgd op Schiphol. Sneeuw en ijzel leidden dagenlang tot vertragingen en annuleringen. Het schrappen van honderden vluchten werd een dagelijkse realiteit.
Tekorten aan De-icing Vloeistof
Een extra probleem deed zich voor toen de de-icing-vloeistof van KLM raakte op. Dit mengsel van water en glycol is essentieel om vliegtuigen ijsvrij te maken voor vertrek. Hoewel medewerkers van KLM naar Duitsland zouden gaan om vloeistof op te halen, bleek de leverancier in eerste instantie KLM niet te kunnen helpen. Uiteindelijk konden de benodigde vloeistoffen worden aangevoerd.
Transportproblemen
De winterse omstandigheden hadden ook impact op het treinverkeer van en naar Schiphol. Door storingen reden er lange tijd geen of weinig treinen, waardoor gestrande reizigers extra werden getroffen. Vanaf een bepaald moment werd de treindienst tussen Amsterdam-Centraal, Schiphol en Hoofddorp wel hervat.
Hoe wordt een vliegtuig klaargemaakt voor vertrek? | Het Klokhuis
Financiële Gevolgen voor Luchtvaartmaatschappijen
De problemen op Schiphol hebben aanzienlijke financiële gevolgen gehad voor luchtvaartmaatschappijen. KLM werd geconfronteerd met kosten van 175 miljoen euro, terwijl dochtermaatschappij Transavia 55 miljoen euro kwijt was. Van dit bedrag was 30 miljoen euro bestemd voor compensatie van passagiers. De overige 145 miljoen euro bestond uit misgelopen inkomsten.
Reacties van Luchtvaartautoriteiten
Pieter van Oord, president-directeur van Schiphol, erkende de uitzonderlijke aard van de situatie en leefde mee met de gestrande passagiers. Hij benadrukte dat de winterse omstandigheden wereldwijd voor verstoringen in de luchtvaart zorgen. Van Oord gaf aan dat de problemen de luchthaven miljoenen kosten, en de luchtvaartmaatschappijen tientallen miljoenen.
Marjan Rintel, president-directeur van KLM, noemde de situatie "heel uitzonderlijk" en gaf aan dat de maatschappij er alles aan doet om de frustraties van passagiers weg te nemen. KLM had besloten om geen transferpassagiers meer via Schiphol te laten vliegen. Rintel verwachtte dat de dag na de piek van de problemen iets rustiger zou zijn, met minder annuleringen.
Symboliek van Falend Management
Er is kritiek geuit op het management van Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen. De communicatie met passagiers en onderling tussen de partijen kon beter. Hoewel Schiphol zich na eerdere problemen had voorgenomen meer controle te nemen, is het de vraag of dit in de praktijk voldoende is gebeurd. De incidenten, zoals de botsing tussen twee KLM-toestellen op het platform, worden gezien als symbolisch voor de chaos en het falend management.
De problemen op Schiphol, zowel door stakingen als door weersomstandigheden, hebben geleid tot aanzienlijke hinder voor reizigers en grote financiële verliezen voor luchtvaartmaatschappijen. De aansprakelijkheid en de te nemen maatregelen blijven onderwerp van discussie.