Tijdens een grootschalige raketaanval op diverse Oekraïense steden maandag, bleken militaire doelwitten duidelijk niet de primaire objectieven. Appartementsgebouwen, scholen en een kinderspeeltuin werden geraakt, maar ook een Duits consulaat en een gebouw van de Europese Unie.
Internationaal oorlogsrecht en diplomatieke gebouwen
De vraag rijst of dit incident een schending van de oorlogswetten door Vladimir Poetin inhoudt. Over ambassades en consulaten gaat al lang de ronde dat het gaat om stukjes grondgebied van andere landen. Dit zou dus meteen impliceren dat Rusland met de raketaanval op het Duitse consulaat Duitsland zelf heeft aangevallen.
Maandagochtend schoten Russische Tupolev-bommenwerpers meer dan tachtig kruisraketten af richting Oekraïne. De helft kon uit de lucht worden gehaald, een veertigtal raketten troffen wel doel. De stad die het zwaarst werd getroffen was de hoofdstad Kiev.
Hoewel het Duitse consulaat al sinds februari leegstond, kan een aanval hierop gezien worden als een inbreuk op het internationaal oorlogsrecht. Experts bevestigen dat de aanval op het consulaat een inbreuk is op de wetten van het internationaal gewapend conflict. Niet alleen een consulaat, maar ook scholen en appartementen werden geraakt. De wetten op het internationaal gewapend conflict bepalen dat alle burgerdoelwitten moeten worden ontzien. Op dat vlak vormt een consulaat geen uitzondering.
Daarnaast vallen ambassades en consulaten ook onder het consulair recht. Dit heeft vooral betrekking op het gastland zelf, in dit geval Oekraïne. Het consulair recht draait vooral om de plicht tot bescherming voor Oekraïne. Gebouwen moeten worden beschermd en kennen dus onschendbaarheid.
Er is echter ook een tegengestelde visie: ambassades zijn geen grondgebied van een ander land. De vraag rest wat de reactie van Duitsland zal zijn, nu een consulaat werd aangevallen. In eerste instantie veroordeelde het, net zoals de meeste westerse landen, de raketaanvallen op burgerdoelwitten. Verwacht wordt dat het hierbij zal blijven, gezien de beperkte mogelijkheden voor verdere actie.
Historische aanwezigheid van Duitse vertegenwoordiging in Oekraïne
De Federale Republiek Duitsland is sinds 1989 officieel vertegenwoordigd in Oekraïne. Aanvankelijk gebeurde dit via het Consulaat-Generaal in Kiev. Sinds januari 1992, na de Oekraïense onafhankelijkheid in 1991, werd een diplomatieke missie ingesteld.
Sinds maart 2000 wordt de belangen van de Federale Republiek Duitsland ook vertegenwoordigd door een ereconsul in Lviv. In juli 2008 werd een bijkomende ereconsul aangesteld in Odesa. Sinds de zomer van 2009 was er een extra Consulaat-Generaal in Donetsk. Het Consulaat-Generaal in Donetsk werd in 2014 verplaatst naar Dnipro. In 2017 werd een ereconsul aangesteld in Tsjernivtsi.
Consulaire diensten en visumaanvragen
De Duitse ambassade in Kiev heeft beperkte operationele activiteiten hervat, maar biedt voorlopig geen consulaire diensten aan. Het Consulaat-Generaal in Donetsk (in Dnipro) en het kantoor van de ereconsul in Charkiv blijven gesloten.
De ambassade is verantwoordelijk voor het afgeven van visa aan aanvragers die woonachtig zijn in de districten Donetsk, Zaporizja, Charkiv, Dnipropetrovsk en Luhansk. Echter, aanvragers die zich op bezoek in Oekraïne bevinden, kunnen geen visum aanvragen.
Voor verblijven van meer dan drie maanden of verblijven die leiden tot economische werkgelegenheid, hebben buitenlanders doorgaans visa nodig. Burgers van de EU en de EER (Europese Economische Ruimte) en Zwitserse staatsburgers zijn hiervan vrijgesteld. Burgers van Australië, Canada, Israël, Japan, Nieuw-Zeeland, de Republiek Korea en de Verenigde Staten van Amerika kunnen na binnenkomst in Duitsland een verblijfsvergunning verkrijgen.
Burgers van alle andere landen die een langer verblijf in Duitsland plannen, moeten voorafgaand aan hun aankomst een visum aanvragen bij de bevoegde vertegenwoordiging. Nationale visumaanvragen moeten worden goedgekeurd door de relevante vreemdelingendienst in Duitsland, dat wil zeggen de vreemdelingendienst op de plaats waar de aanvrager voornemens is zich te vestigen. Indien de goedkeuring van de vreemdelingendienst noodzakelijk is voordat een visum kan worden afgegeven, kan de procedure tot drie maanden, en in sommige gevallen langer, duren.
De ambassade geeft nationale visa pas af nadat de goedkeuring van de vreemdelingendienst is verkregen. Nationale visa kunnen worden aangevraagd voor:
- Gezinshereniging
- Studie
- Taalcursus (meer dan 90 dagen)
- Werkgelegenheid
- Beroepsopleiding
- Stage, etc.
Momenteel is het niet mogelijk om een afspraak te maken bij de ambassade. De visumafdeling is momenteel gesloten. De kosten voor nationale visa bedragen doorgaans 75 euro, te betalen bij indiening van de aanvraag. Voor nationale visa geldt voor minderjarigen de helft van het reguliere tarief.