Dit najaar verschijnt het nieuwe sprookjesboek van de Efteling: ‘En ze Leven nog lang en gelukkig’. Na het blauwe boek ‘Sprookjesboek van de Efteling’, het rode boek ‘Meer Sprookjes van de Efteling’, brengt de Efteling dit najaar een nieuw groen sprookjesboek uit met de titel ‘En ze leven nog lang en gelukkig’. Het nieuwe sprookjesboek bevat niet alleen een schat aan verhalen, fraai geïllustreerd door verschillende Efteling-ontwerpers, maar ook nooit eerder gepubliceerde illustraties van Anton Pieck.
Wat is er mooier dan voor of na een bezoek aan de Efteling de sprookjes zelf te lezen of voorgelezen te krijgen? In dit nieuwe sprookjesboek lees je alle 30 sprookjes, van De Chinese Nachtegaal tot Hans en Grietje. Bovendien ontdek je de verhalen achter de Efteling-attracties. Van Joris en de Draak bijvoorbeeld, of Vogel Rok (uit Sindbad de Zeeman). Maar ook de sage van het spookschip De Vliegende Hollander en het huiveringwekkende verhaal achter Villa Volta, gebaseerd op de legende van de Bokkenrijders. En natuurlijk lees je ook het sprookje van De zes Zwanen, het nieuwste sprookje in het Sprookjesbos!
De Geschiedenis van de Efteling Sprookjesboeken
Het Efteling Sprookjesboek is het eerste sprookjesboek dat de Efteling uitgaf. Het kwam uit in mei 1955 en werd geschreven door Bob Venmans en geïllustreerd door Anton Pieck. Het boek was uitsluitend te koop in de Efteling. Omdat dit het eerste sprookjesboek is dat de Efteling ooit uitgaf, vinden we hierin naast de bekendere verhalen van Grimm en Andersen ook voor het eerst op schrift enkele Efteling-eigen sprookjes. Alle verhalen worden opnieuw afgedrukt in jubileumboek Het Sprookje van de Efteling uit 1962, met toevoeging van de twee sprookjes die in de tussentijd toegevoegd zijn aan het Sprookjesbos: Roodkapje en De Tuinman en de Fakir.
Eerdere Sprookjesboeken
- Het Sprookjesboek van De Efteling (2009): Dit blauwe boek bevat 34 vertellingen, geschreven door Gerrie van Dongen en Ad Grooten, en geïllustreerd met (archief)tekeningen van Anton Pieck. Sinds november 2010 was het ook verkrijgbaar als luisterboek met 4 cd's ingesproken door Georgina Verbaan en Lisa Wade.
- Meer Sprookjes van de Efteling (2011): Dit rode boek bevat voornamelijk sprookjes die niet in de Efteling te zien zijn, maar waarbij de attracties in het park als leidraad is gekozen voor de selectie. Alle sprookjes die in het park vertegenwoordigd zijn, staan erin. Als afsluiter is Klaas Vaak toegevoegd.
De vormgeving van het boek 'Meer Sprookjes van de Efteling' door Nanja Toebak is klassiek, ingetogen en stijlvol. Voor de illustraties is gebruik gemaakt van een diverse schakering aan Anton Pieck-archiefmateriaal, zoals illustraties die hij maakte voor eerdere Efteling-sprookjesboeken, illustraties uit Sprookjes van Grimm, dia's uit de put van Vrouw Holle en zelfs de aquarellen uit het Sprookjeskabinet. Deels was dit werk niet eerder gepubliceerd.
Rond de prent "Schrijvende kabouter in holle boom" van Anton Pieck op het voorplat van het boek ontstond eind 2008 wat aandacht in de media. De Efteling was namelijk voor het Sprookjesboek op zoek naar het origineel van deze prent, die niet in het bezit bleek te zijn van het Efteling Archief of het Anton Pieck Museum. De illustratie past uitstekend in dit bijzondere boek vol met Efteling-sprookjes en illustraties van Anton Pieck. Aangezien de illustratie op de voorkant terecht is gekomen, lijkt de zoektocht geslaagd te zijn.
Op vrijdag 3 juli op het Binnenhof bood Roodkapje minister Plasterk van Onderwijs het eerste exemplaar aan. Daarnaast stelde de Efteling 1000 exemplaren van het boek ter beschikking aan het ministerie om te verdelen onder basisscholen, peuterspeelzalen en kinderdagverblijven. Het jaar daarop, op 19 mei 2010, schenkt de Efteling nog eens 12.000 exemplaren aan alle basisscholen in Nederland en Vlaanderen. Bijzonder aan deze exemplaren is dat het een extra grote editie van het boek is: het meet 38 bij 29 cm, die daarmee extra geschikt is om voor te lezen aan een groep kinderen. Het eerste exemplaar van deze "reusachtige" uitgave werd uitgereikt aan de voorleeskampioen uit de hoogste groep van de Anton Pieckschool in Kaatsheuvel.
De Ontwikkeling van het Efteling Fotoboekje
Een fotoboekje, souvenirboekje of jaarboekje is een handzaam boek met een collectie parkfoto's waar vrijwel jaarlijks een nieuwe versie van wordt uitgegeven. Fotoboekjes hebben als doel, zoals de naam Efteling Souvenir op de wikkel al zegt, te dienen als blijvende herinnering voor de bezoeker. In de loop der jaren zijn de boekjes echter ook een gewild en essentieel onderdeel geworden voor de Efteling-verzamelaar. Een complete verzameling geeft een mooi overzicht hoe de Efteling is veranderd, welke attracties er verdwenen of bijgekomen zijn en hoe het park zich presenteert naar de gast.
Vóór de komst van het fotoboekje waren foto's van het park te koop in de vorm van ansichtkaarten en mapjes met "10 Echte foto's", aanvankelijk glanzend en zwart-wit, in de jaren zestig opgevolgd door setjes kleurenfoto's. Rond 1970 verscheen een boekje waarin deze ansichtkaart-foto's gebundeld zijn en ook voorzien van wat beschrijvende teksten. Op de middelste pagina's kon je zelf wat schrijven of (in)kleuren.
Ton van de Ven heeft de taak op zich genomen om dit fotoboekje om te vormen tot een zorgvuldig ontworpen souvenir. Het eerste fotoboekje van zijn hand verscheen in 1972, en was de start van een reeks die tot nu doorloopt. Vrijwel jaarlijks verschijnt een nieuwe editie. In de jaren 1979, 2004, 2006, 2011, 2020 en 2023 werd er geen nieuw boekje uitgegeven, maar werd de editie van het voorgaand seizoen verkocht.
Ontwerp en Vormgeving van de Fotoboekjes
De boekjes hebben allemaal een grootte van 156 x 225 mm en worden vanaf het begin gedrukt door Euro Color Cards (later Euro Color Creative en Excellent Crossmedia Concepts). Vanaf het eerste fotoboekje was Ton van de Ven verantwoordelijk voor het ontwerp van de covers. Vanaf 1998 werden de fotoboekjes geheel verzorgd door Robert-Jaap Jansen, die vanaf dat moment dus ook de covers voor zijn rekening nam.
De cover van de boekjes varieert per jaar, met meestal een nieuwe foto en ook een andere kleur. Alleen voor de jaren 2008-2009-2010 (Pardoes met perkament) werd een gelijke omslag gebruikt voor een boekje met een verschillende inhoud. Het onderwerp dat het meest is gekozen voor de voorplaat is Pardoes, goed voor maar liefst vijf covers, hoewel Pardoes daarbij dus drie maal met dezelfde foto komt. Vaker worden scènes uit het Sprookjesbos dan attracties gebruikt voor de voorkant van het boekje.
Attracties die op de cover hebben geprijkt zijn het Diorama, het Spookslot, Fata Morgana, de Pagode, het Volk van Laaf, Droomvlucht, De Vliegende Hollander, Baron 1898, Symbolica, Max & Moritz, Sirocco en Danse Macabre. Op de covers van 1991, 1997, 2000, 2007, 2010 en 2021 zijn bezoekers te zien. De meeste omslagen bevatten een echte parkfoto, maar studiofotografie en bewerkte foto's worden ook toegepast.
In de meeste gevallen is de keuze voor de foto van de kaft geen toevallige. In elf gevallen betreft het de nieuwigheid van het jaar. Vijftien maal gaat het om een attractie die in het voorgaand jaar werd geopend (en dan waarschijnlijk niet op tijd gereed was voor de voorkant van het fotoboekje van dat jaar, of een tweede jaar de voorkant mag tooien). Eén keer staat er op de cover zelfs een attractie die pas in het daaropvolgende jaar officieel geopend werd.
Evolutie van de Omslag en Lay-out
In 1972 werd in een schreeflettertype de tekst "De Efteling" en "Kaatsheuvel Holland" op de cover gezet. In 1973 en 1974 werd deze tekst in het Anton Pieck-lettertype in kaders geplaatst. De foto, in deze jaren zwart-wit, stond daarbij in een cirkel. Van 1975 tot en met 1987 werd "Kaatsheuvel Holland" geschrapt en nog enkel "De Efteling" onderaan de cover geplaatst. De tekst stond in sierlijke cursieve letters, in de jaren 70 en begin jaren 80 ook vaak gebruikt als logo.
In 1988 viel het lidwoord eraf en werd de tekst in een bold-versie van het Anton Pieck-letterype op een banderol onder de foto geplaatst. De foto stond in een ovaal met gouden rand. Boven de foto stond een onderdeel van het Efteling-wapenschild: een gouden appel in een gevleugelde kroon. In 1992 werd deze serie doorbroken door een variant op de vormgeving van de covers van 1973/1974. Van 1993 tot en met 1997 werden de banderol en de tekst groter, het ovaal breder en de gouden appel in de kroon werd vervangen door een simpeler gekruld ornament. Deze serie werd onderbroken in 1995 door een prachtig met de hand getekende cover vol krullen en met banderol.
Vanaf 1998 neemt Robert Jaap Jansen het ontwerp van de covers over van Ton van de Ven en vanaf dit jaar wordt het Efteling-logo gebruikt op de cover. De algehele lay-out verschilde weer per boekje. Voor 2001 en 2003 werd teruggegrepen naar de lay-out van de covers van 1993-1997, echter wel moderner. Van 2005 tot in 2013 wordt een gouden schildvorm gebruikt op een achtergrond van vier fel gekleurde vlakken met stoffen print.
Het papier van de cover was van 1972 tot en met 1997 glad. In 1998 werd een ruwer soort papier gebruikt met meer reliëf dat gebruikt werd tot 2005. Vanaf dat jaar zijn de covers weer van glad papier. De cover van het boekje van 1982 is het enige waarbij in reliëf gedrukt is met goudkleurige letters. De boekjes sinds 2014 zijn bewerkt met spotvernis op de foto in de lijst. Tevens is sinds dit jaar het gebruikte papier en de bindwijze van het boekje veranderd.
Op de achterflap stond in 1972 een muzikant van de Muzikantenpoort. Van 1973 tot en met 1995 het Efteling-wapenschild. Van 1996 tot en met 2001 werd een foto van het Huis van de Vijf Zintuigen gebruikt. In 2002 werd een driedimensionaal wapenschild gebruikt. Van 2003 tot 2014 worden verschillende foto's op de achterkant van het boekje geplaatst.
In den beginne, van 1972 t/m 1974, heeft het boekje een nogal simpele bladspiegel die bestaat uit witte pagina's met grote tekst, grote foto's met afgeronde hoeken en bloemdecoraties. In 1975 wordt een strakke lay-out geïntroduceerd, waarbij de tekst beperkt wordt, een kleiner font en meestal onder de foto’s wordt gezet. Foto's staan ingekaderd en pagina's kennen een natuurlijk kleur. In 1998 gooit men het roer flink om. Foto's worden nu niet meer los geplaatst maar in collagevorm gepresenteerd. Niet een enkel regeltje, maar ettelijke zinnen tekst per onderwerp worden geplaatst. In de basis wordt die vorm nog tot op heden voortgezet. De collages blijven tot in 2013 aanwezig. In 2014 stapt men van deze opmaak af en gaat het fotoboekje terug naar de basis.
Tot 2014 stonden de door de Efteling gewonnen onderscheidingen prominent in het boekje. Al vanaf het eerste fotoboekje staat de Pomme d'Or voorin aan de binnenkant van de kaft; in recente boekjes is deze naar achterin verplaatst met daarbij ook de Applause Award en nog recenter, de THEA Classic Award. In een aantal edities is een set pagina's opgenomen die uitgevouwen kunnen worden waardoor een doorlopend oppervlak van nagenoeg vier pagina's breed ontstaat. Deze werden meestal ingezet om de 'grote' attractie van dat moment breed uit te kunnen meten.
Efteling De Magische Klok - 70 jaar Efteling
De Efteling is het enige prentenboek ter wereld waar je doorheen kunt lopen. Je ziet, je hoort, je zou de wonderlijke vertelsels zelfs aan kunnen raken. Jammer, zo'n levensgroot prentenboek kan je niet meenemen. Dit plaatjesboek wel. Elke foto is 'n stukje verhaal om zo het hele verhaal voor altijd te onthouden. Er bestaat... een Wereld vol Wonderen. Een wereld waar de ijle lucht de eerste muziekklanken van de nijvere kabouter meeneemt. Langs adembenemende attracties, avonturen en ontdekkingen. In de Efteling is zoveel te beleven. Verwondering voor de allerkleinsten en stoere achtbanen voor échte durfals. Het liefste wil je natuurlijk al deze avonturen nog eens beleven. Dat kan met dit prentenboek. Elke bladzijde die je omslaat, roept een nieuwe herinnering bij je op. In de Efteling komen verhalen tot leven. Tussen de prachtige natuur ontdek je de mooiste sprookjes en reis je naar wonderlijke werelden.
Lijst van Jubileumboeken, Informatieboeken en Biografieën
Jubileumboeken
- Het Sprookje van de Efteling (1962)
- Mam, een duppie voor de kip? (1992)
- Kroniek van een Sprookje (2002)
- Zijn we d'r al?
Informatieboeken
- Informatie Junior 200: de Efteling (1980)
- Mam, ik wil het paard! (1995)
- Alles draait... ik zie sterretjes (1996)
- De Vliegende Hollander: biografie van een spookschip (2005)
- Hoe een sage tot leven kwam...
Biografieën
- Anton Pieck 85: een wonderlijk fenomeen (1980)
- Anton Pieck: zijn leven, zijn werk (1981)
- Peter Reijnders 1900-1974 (1984)
- Anton Pieck: een 90-jarige ambachtsman (1985)
- Op weg naar Ooit (1998)
- Anton Pieck: Een romantisch tekenmeester (2008)
- Olaf vertel eens...
Sprookjesboeken (selectie)
- Sprookjes van Grimm (1942)
- Het Efteling Sprookjesboek (1955)
- De Twaalf Wonderlijke Sprookjes van Koningin Fabiola (1961)
- Het Sprookjesboek van De Efteling (1967)
- Sprookjes van de Efteling (1974)
- Anton Pieck en de wonderbaarlijke geschiedenis van de Efteling (1982)
- De Verwaende Haen (1984)
- De Eftelingsprookjes deel 1 t/m 5 (1989)
- De Bekroonde Sprookjes (1995)
- Sprookjes & Vertellingen van de Efteling (1997)
- D'r Waar 's (2002)
- Sprookjes van de Efteling deel 1 t/m 7 (2008)
- Sprookjesboek van de Efteling (2009)
- Efteling Juweeltjes (2011)
- Meer Sprookjes van de Efteling (2011)
- Efteling Gouden Boekjes (2009-2017)
- Prentenboeken (Van Goor) (2016-2019)
- De Sprookjessprokkelaar vertelt...