De fascinerende wereld van verzamelen en creativiteit komt samen in dit artikel, dat zich richt op de iconische KLM huisjes en de praktische aspecten van haken tijdens het vliegen. Sinds enkele maanden is er een groeiende interesse in het verzamelen van de KLM huisjes, die passagiers tijdens business class vluchten als attentie ontvangen. Wat begon als een wens voor één huisje, heeft geleid tot een uitgebreide verzameling, compleet met een speciale vitrinekast en unieke edities.
KLM Huisjes: Een Delfts Blauwe Traditie
Een KLM huisje is meer dan zomaar een souvenir; het is een miniatuurreplica van een bekend historisch huis of monument in Nederland, met de meeste gebouwen gevestigd in Amsterdam. Al meer dan zestig jaar zijn deze huisjes geliefde verzamelobjecten. In totaal heeft KLM 102 verschillende huisjes uitgegeven, wat overeenkomt met de leeftijd van de luchtvaartmaatschappij.
De Delfts Blauwe miniatuurhuisjes worden sinds 1952 traditiegetrouw uitgedeeld aan passagiers van de business class. Tot 1994 was de productie van de huisjes onregelmatig. Ter ere van het 75-jarig jubileum van KLM werden er vijftien extra huisjes geïntroduceerd, waarmee het totale aantal op 75 kwam. Sindsdien wordt er jaarlijks op 7 oktober, de verjaardag van KLM, een nieuw huisje onthuld. Momenteel zijn er 103 reguliere KLM huisjes, aangevuld met diverse specials die ter gelegenheid van speciale evenementen zijn uitgebracht. Jaarlijks worden er maar liefst 800.000 KLM huisjes geproduceerd en verspreid, wat ze tot een bijzonder, maar niet extreem zeldzaam, verzamelobject maakt.
Kenmerken en Nummering van KLM Huisjes
Alle KLM huisjes zijn voorzien van een nummer, dat tegenwoordig zowel op de achter- als op de onderzijde te vinden is. Sinds enkele jaren is ook het productiejaartal op de onderzijde aangegeven. Er is een handige app beschikbaar die inzicht geeft in de verschillende huisjes, hun locaties in Nederland en de mogelijkheid biedt om de eigen verzameling bij te houden. Een bijzondere functie van de app is de mogelijkheid om een foto te maken van een huisje, waarna de app automatisch het nummer identificeert. Dit is uitermate handig bij twijfel over het specifieke nummer van een huisje.
Speciale Editie KLM Huisjes
De afgelopen jaren zijn er diverse specials uitgebracht, vaak in zeer gelimiteerde oplages en exclusief aan specifieke personen uitgedeeld. Deze specials vertegenwoordigen doorgaans een aanzienlijk hogere waarde dan de standaard KLM huisjes. Een bekend voorbeeld is het Paleis op de Dam, dat in verschillende varianten en ter gelegenheid van diverse gebeurtenissen is geïntroduceerd. De meest bekende variant werd uitgereikt aan pasgetrouwde bruidsparen die met KLM op huwelijksreis gingen, en ook op 30 april 2013, de dag van de inhuldiging van Koning Willem-Alexander, werd dit huisje verspreid. Hoewel er veel details en verschillende edities van dit huisje bestaan, wordt hier dieper op ingegaan op de algemene informatie over KLM huisjes.
Een ander zeer gewaardeerd speciaal huisje is het Frans Hals Museum. Dit huisje werd in 1962 alleen onder specifieke voorwaarden verstrekt en er zijn er slechts weinigen van gemaakt. Hetzelfde geldt voor de KLM Pagode, die exclusief werd uitgedeeld aan reizigers op een specifieke vlucht. Het vinden van dergelijke huisjes voor een paar euro bij de kringloop zou een droom zijn voor veel verzamelaars.
De Oorsprong en Evolutie van de KLM Huisjes
In de jaren '50 ontstond bij KLM de wens om passagiers een klein cadeautje aan te bieden. Echter, het simpelweg weggeven van cadeaus was niet toegestaan vanwege de angst voor 'oneerlijke' concurrentie met andere luchtvaartmaatschappijen. KLM bedacht een ingenieuze oplossing: de Delfts Blauwe miniatuurhuisjes werden gevuld met drank. Aangezien er geen specifieke wetgeving bestond voor de servering van alcohol aan boord, konden de huisjes gevuld worden met likeur (nu voornamelijk jenever) en zo toch als een geschenk worden aangeboden. Deze traditie wordt tot op heden gehandhaafd.
Sinds de jaren tachtig worden de KLM huisjes gevuld met jenever van Bols. Voorheen gebruikte men likeur van Rynbende of Henkes. Vintage KLM huisjes onderscheiden zich door een iets ander formaat en duidelijk afwijkende kleuren. Het witte keramiek heeft een koelere tint en ook het blauw vertoont een ander kleurschema. Deze vintage huisjes werden vaak vervaardigd door Royal Goedewaagen, een samenwerking die na 1995 beëindigd werd na een periode van onenigheid tussen Bols en Goedewaagen.
Nieuwere huisjes hebben vaak een geligere tint keramiek en een donkerdere blauwe kleur. Er bestaan talloze varianten, afhankelijk van de gebruikte likeurmerken, producenten en jaartallen. Sommige verzamelaars hebben honderden huisjes gespaard, inclusief alle varianten en soorten. Hedendaags worden de huisjes vermoedelijk in Thailand geproduceerd vanwege lagere productiekosten.
KLM Huisjes als Asbakken en Lege Huisjes
Toen KLM in de jaren '60 begon met het uitdelen van met likeur gevulde huisjes, ontstonden er problemen op vluchten naar het Midden-Oosten vanwege de afwijkende alcoholwetgeving. Als oplossing werden sommige KLM huisjes ook in asbakvorm uitgebracht. Deze asbak-huisjes zijn aan de achterzijde open, waardoor er een sigaret in geplaatst kon worden. Een charmant detail is de rook die door het miniatuur schoorsteentje leek te ontsnappen. Er zijn ongeveer vijftien KLM huisjes die ook als asbak zijn geproduceerd, wat ze extra speciaal en gewild maakt bij verzamelaars.
Er worden ook lege huisjes geproduceerd, die worden meegenomen op vluchten naar landen met een andere alcoholwetgeving, zoals het Midden-Oosten. Handelaren en verzamelaars maken vaak onderscheid in waarde tussen lege gesealde huisjes, volle gesealde huisjes, lege huisjes zonder seal en andere opties. Voor veel verzamelaars is de staat van het huisje (gevuld of leeg, geseald of niet) echter minder belangrijk dan de authenticiteit.
Haken in het Vliegtuig: Regels en Tips
Tijdens vakanties is breien of haken een geliefde activiteit. Echter, de vraag rijst vaak: wat mag mee in het vliegtuig? Volgens de veiligheidsvoorschriften zijn puntige voorwerpen die gebruikt kunnen worden om letsel toe te brengen, verboden in de handbagage. Dit betekent dat brei- en haaknaalden, net als bijlen en ijspriemen, onder deze categorie vallen.
Gelukkig hoeft de hobby niet helemaal stil te komen liggen tijdens een vlucht. Brei- en haaknaalden mogen zonder problemen worden meegenomen in de ruimbagage. Voor de fanatieke handwerkers die ook tijdens de vlucht willen doorwerken, zijn er enkele mazen in de wet. Zo kunnen goedkope plastic of bamboe haaknaalden minder opvallen en is het verlies ervan minder kostbaar. Het is echter af te raden om een complete set mee te nemen. Voor breinaalden is dit lastiger vanwege hun lengte en scherpere punt.
Een schaar, hoe klein ook, valt eveneens onder de verboden scherpe voorwerpen in de handbagage. Het is daarom aan te raden om een garensnijder mee te nemen. Borduur- en andere naalden dienen eveneens in de ruimbagage te worden geplaatst.
Alternatieve Creatieve Activiteiten tijdens Vluchten
Voor wie geen risico wil lopen of simpelweg geen naalden mee wil nemen in het ruim, zijn er diverse alternatieven om de tijd tijdens een vlucht creatief door te brengen. Een goed boek of een e-reader, een uitdagend puzzelboekje, het maken van kettingen en armbanden met kralen, of het creëren van een macramé sleutelhanger zijn uitstekende opties. Belangrijk is om kralen in handige bakjes te bewaren om verlies te voorkomen.
Er zijn ook specifieke handwerkhulpmiddelen die minder risicovol kunnen zijn. Een Crochet Lite haaknaald, die op het eerste gezicht meer op een zaklamp lijkt en een rubberen afwerking heeft, oogt ongevaarlijk en maakt het zelfs mogelijk om in het donker te haken. Voor breiers is een knitting loom een mogelijk alternatief.
Haakpatroon: Vliegtuigje voor een Wereldreiziger
Voor een vriendin die een leuk, klein cadeautje zocht voor iemand die op wereldreis ging, is dit haakpatroon van een vliegtuigje ontwikkeld. Dit vliegtuigje, met een sleutelhanger eraan, kan gemakkelijk aan een tas, kamersleutel of autosleutel worden bevestigd.
Benodigdheden:
- Katoenen garen (bijvoorbeeld wit met Sapphire en een accentkleur zoals mustard)
- Haaknaald
- Houten kraal
- Stift
- Sleutelhangerring
Instructies:
Het vliegtuigje wordt gehaakt in toeren, zonder de toeren te sluiten (spiraalsgewijs).
Vliegtuiglichaam:
- Toer 1: Start met een magische ring van 6 vasten (v) of 2 lossen (l) en haak 6v in de eerste losse.
- Toer 2: Haak 2v in elke steek (totaal 12v).
- Toer 3: Haak 2v in de 6e en 7e steek, de overige steken 1v (totaal 13v).
- Toer 4: Haak 2v in de 7e en 8e steek, de overige steken 1v (totaal 14v).
- Toer 5: Haak 2v in de 8e en 9e steek, de overige steken 1v (totaal 15v).
- Toer 6: Haak 2v in de 9e en 10e steek, de overige steken 1v (totaal 16v).
Vouw de staart plat zodat er één schuine kant ontstaat. Het vliegtuig hoeft niet gevuld te worden.
Vleugels:
- Toer 1: Start met een magische ring van 6v of 2l en haak 6v in de eerste losse.
- Toer 2: Haak 2v in elke steek (totaal 12v).
- Toer 3: Haak 2v in de 4e en 5e steek, de overige steken 1v (totaal 13v).
- Toer 4: Haak 2v in de 5e en 6e steek, de overige steken 1v (totaal 14v).
Haal de draad door de overgebleven 4 steken en hecht af. De vleugels hoeven niet gevuld te worden.
Stabilo (Staartvin):
- Toer 1: Start met een magische ring van 4v of 2l en haak 4v in de eerste losse.
- Toer 2: Haak 2v in elke steek (totaal 8v).
- Toer 3: Haak 2v in de 6e en 7e steek, de overige steken 1v (totaal 9v).
- Toer 4: Haak 2v in de 7e en 8e steek, de overige steken 1v (totaal 10v).
Draad afknippen en de vin opvullen. Laat een lange draad hangen om de vin bovenop aan de achterkant vast te naaien.
De vleugels worden met een lang draad aan de voorkant van het vliegtuig vastgenaaid.
Er bestaat ook een rammelaarversie van dit vliegtuigje.
De houten kraal kan met een stift worden voorzien van het jaartal. Het knoopje van het haakwerk wordt in het vliegtuigje weggewerkt.