De Kermis van Cuijk: Een Historisch Overzicht en Hedendaagse Attracties

De maand september is traditioneel de kermismaand van Cuijk. De kermis start in het weekend van de eerste zondag na de eerste dinsdag, afhankelijk van de kalender. De waardering voor de kermis kan variëren afhankelijk van leeftijd en maatschappelijke positie. Terwijl baby's en peuters er nog weinig mee hebben, ontstaat er bij oudere kinderen een groeiende anticipatie. Voor hen staat de kermis synoniem voor vertier, vreugde, pret en blijdschap.

Tegenover de genieters staan degenen die de kermis kritischer bekijken, vaak de gezagsdragers. Zij zien voornamelijk onrust, dronkenschap en vechtpartijen. Kermisruzies waren berucht en konden escaleren, wat leidde tot repressieve maatregelen van de overheid.

Historische schilderijen, zoals die van Pieter Breughel de Oude en Adriaen van Ostade, tonen dansende, zingende en drinkende kermisvierders. Dit gedrag werd door het gezag vaak beschouwd als tijdverspilling en immoreel. Wereldlijke overheden waren door de eeuwen heen nerveus over de overdaad aan kermissen en de excessen die zich erop afspeelden. Al in 1531, ten tijde van Keizer Karel V, werd er een verordening uitgevaardigd om kermissen op één dag te houden, met het idee om de overlast te concentreren en zo de rest van het jaar rust te garanderen.

Historische afbeelding van een kermis met veel volk en diverse vermaakjes

De Ontwikkeling van de Kermis: Van Oogstfeest tot Mechanisch Vermaak

In oorsprong was de kermis een jaarmarkt met een grote toeloop. Waar veel volk samenkwam, konden ondernemers geld verdienen. Artiesten zochten de kermis op om deel te hebben aan dit economische succes. De wortels van de kermis reiken terug tot oude tradities van religieuze oogstfeesten, die werden georganiseerd rond belangrijke jaarmarkten en ingebed in de religieuze kalender. Deze volksfeesten combineerden religieuze vieringen met handel en vermaak.

De benamingen voor de kermis variëren per taal en regio. In Frankrijk spreekt men van een foire, in Engeland van een faire en in Vlaanderen van een foor. Deze woorden zijn afgeleid van het Latijnse feria, wat 'feestdag' betekent, maar ook 'markt'. De term foorkramer of forain (kermisexploitant) kan teruggaan op het Latijnse woord foras, wat 'vreemde' of 'iemand die van ver komt' betekent. Ons woord kermis (kerk-mis), evenals kermesse in Frankrijk, kermis in Engeland en Kirmes in Duitsland, onderstreept de religieuze oorsprong van dit evenement.

In de middeleeuwen waren er naast handelaren diverse artiesten aanwezig, zoals jongleurs, kwakzalvers, berentemmers, waarzeggers, vuurspuwers en muzikanten. De kermis zoals we die nu kennen, is echter grotendeels gevormd door de industriële revolutie en de bijbehorende mechanisatie.

Illustratie van middeleeuwse kermisartiesten zoals jongleurs en muzikanten

De Negentiende Eeuw: Educatie en Vermaak

In de negentiende eeuw, met name in de steden, vormden theatershows op de grens van magie en populaire wetenschap een belangrijk onderdeel van de kermis. De handelsactiviteiten verplaatsten zich naar winkels en warenhuizen, waardoor de kermis zich meer ging richten op plezier. Het volksvermaak verdreef geleidelijk de religieuze oorsprong, en de kermis evolueerde naar een fun fair met vertier en educatie.

Er waren nu cinema's met films over de nieuwste uitvindingen, anatomische en etnografische musea, kijkkasten en diorama's. Het publiek kon via de kermis kennismaken met spectaculaire uitvindingen zoals barometers, thermometers, vergrootglazen en de fotografie. Op de kermis kon men voor het eerst portretfoto's laten maken.

Oude foto van een kermis in de 19e eeuw met vroege cinematografische attracties

Na de Tweede Wereldoorlog: De Opkomst van Mechanische Attracties

Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de kermis de vorm die we vandaag de dag grotendeels kennen. Moderne mechanische attracties bepalen sindsdien het beeld van de kermis, zoals het reuzenrad, de schommels, de rups en de botsauto's. Sommige van deze klassiekers zijn gebleven, terwijl andere zijn vervangen door verbeterde versies. Hiermee verschoof ook de beleving van de kermisgast.

De kermis is door de eeuwen heen voortdurend veranderd: van dorpsfeest en jaarmarkt, via educatief vermaak in de negentiende eeuw, naar de mechanische turbo-attracties van nu. De kermis in Cuijk weerspiegelt deze evolutie.

De Kermis van Cuijk: Specifieke Attracties en Openingstijden

De kermis in Cuijk is dit jaar weer van start gegaan in het centrum, waar diverse attracties zijn opgesteld om vermaak voor iedereen te bieden. De exploitanten staan klaar met hun bijzondere attracties en shows. Daarnaast zijn er voldoende kraampjes met allerlei drink- en etenswaren, voor een warme hap of gewoon iets lekkers om te snoepen. De kermis is geschikt voor zowel jonge als oudere bezoekers.

Op de zondag vindt in Cuijk de prikkelarme kermis plaats. Dit evenement biedt ook mensen die gevoelig zijn voor veel geluid of felle, knipperende lampjes de kans op vermaak. Sommige attracties passen speciaal voor deze gelegenheid hun snelheid aan.

Het centrum van Cuijk staat van vrijdag 12 tot en met dinsdag 16 september in het teken van de jaarlijkse kermis. Meer dan dertig attracties vormen een kleurrijk lint op de Maaskade, Maasveld, Grotestraat en de Markt.

Locaties en Specifieke Attracties:

  • Maaskade: Cake Walk, Tea Cups, Booster G Max, snacks, grijpkranen, trampoline, Break Dance, prijzenpaleis en de buggy's.
  • Maasveld (verbindingsweg tussen Maaskade en Grotestraat): Wipp, busrensport, loempiakraam, schiettent, Aquablasta, softijs, ballenfontijn, photostudio, oliebollenkraam en de nougat- en suikerkraam.
  • Grotestraat: Viskraam, Lucky Duck, kindermolen Big Jungle, suikerspin, Skeeball en Funhouse.
  • De Markt: Pink Date, vliegtuigmolen, grijpkranen, rups, suikerwerken, churro's, Polyp, autoscooters, Wipe Out, Pusher, minizweefmolen en Aviator.
Overzichtskaart van de kermislocaties in het centrum van Cuijk met de verschillende attracties

Openingstijden:

De kermis opent op vrijdag 12 september om 18.00 uur en sluit op dinsdag 16 september om 23.00 uur. Behoudens de openingsdag is de kermis elke dag vanaf 14.00 uur geopend.

Beste kermis van 2025!!! Kermis Hoorn 4K

tags: #kermis #cuijk #attracties