Sinds een aantal maanden verzamelt de auteur de KLM huisjes, miniatuurreplica's van historische Nederlandse gebouwen, die worden uitgedeeld aan passagiers in de business class. Wat begon als een wens om slechts één huisje te bezitten, heeft inmiddels geleid tot een uitgebreide verzameling, compleet met een speciale vitrinekast en exclusieve edities.
De Geschiedenis en Evolutie van KLM Huisjes
Een KLM huisje is een miniatuur replica van een bekend historisch huis of monument in Nederland. Met uitzondering van huisjes 85 en 103, bevinden de meeste van deze gebouwen zich in Amsterdam. Al meer dan zestig jaar zijn de KLM huisjes geliefde collectors items, verzameld door velen.
In totaal heeft KLM 102 verschillende huisjes uitgegeven, een aantal dat overeenkomt met de leeftijd van de luchtvaartmaatschappij. De Delfts Blauwe miniatuurhuisjes worden sinds 1952 traditiegetrouw uitgedeeld aan de passagiers van de business class. Tot 1994 verliep de productie van de huisjes onregelmatig.
Ter ere van haar 75ste verjaardag introduceerde KLM vijftien extra huisjes, waarmee het totale aantal uitgebrachte KLM huisjes op 75 kwam te staan. Sindsdien wordt er elk jaar op 7 oktober, de verjaardag van KLM, een nieuw huisje geïntroduceerd. Momenteel zijn er 103 reguliere KLM huisjes en diverse specials die voor speciale gelegenheden zijn uitgebracht.
Jaarlijks worden er maar liefst 800.000 KLM huisjes geproduceerd en uitgedeeld. Hoewel ze zeker speciaal en leuk zijn om te verzamelen, zijn ze niet uiterst zeldzaam.
Kenmerken en Identificatie van KLM Huisjes
Alle KLM huisjes zijn genummerd. Op de huidige KLM huisjes vindt men zowel op de achter- als de onderzijde een nummer. Sinds enkele jaren is ook het productiejaar op de onderzijde vermeld.
Er is een handige app beschikbaar waarin men kan zien welke huisjes er bestaan en waar ze te vinden zijn in Nederland. Tevens kan in de app worden bijgehouden welke huisjes al verzameld zijn. Een unieke functie van de app is de mogelijkheid om met de camera een foto te maken van een huisje, waarna de app automatisch het nummer identificeert. Dit is zeer nuttig bij twijfel over het nummer van een huisje.
Speciale Uitgaven en Hun Waarde
De afgelopen jaren zijn er diverse specials uitgebracht, vaak in zeer gelimiteerde oplagen en alleen aan specifieke personen uitgedeeld. Deze specials zijn doorgaans veel meer waard dan de standaard KLM huisjes.
Een voorbeeld van een special is het Paleis op de Dam, dat in verschillende varianten en ter gelegenheid van diverse gebeurtenissen is geïntroduceerd. De bekendste vorm van dit paleis werd periodiek uitgedeeld als cadeau aan pasgetrouwde bruidsparen die met KLM op huwelijksreis gingen. Daarnaast werd het Paleis op de Dam uitgedeeld op 30 april 2013, de dag van de inhuldiging van Koning Willem-Alexander. Hoewel er veel details en verschillende edities van deze specials bestaan, wordt dit voor de algemene informatie over KLM huisjes als te uitgebreid beschouwd.
Een ander zeer geliefd special is het Frans Hals Museum. Dit huisje was in 1962 alleen onder bepaalde voorwaarden verkrijgbaar en er zijn er slechts zeer weinig van gemaakt. Dit geldt ook voor de KLM Pagode, die uitsluitend werd uitgedeeld aan het reisgezelschap op een specifieke vlucht. Het zou een droom zijn om dergelijke huisjes voor een paar euro bij de kringloop te vinden.
De Oorsprong van de Traditie: Drank en Cadeaus
In de jaren '50 besloot KLM om haar passagiers een klein cadeautje mee te geven. Het zomaar geven van een cadeautje was echter niet toegestaan vanwege de "oneerlijke" concurrentie met andere luchtvaartmaatschappijen. KLM bedacht daarom het ingenieuze idee om de Delfts Blauwe miniatuurhuisjes te vullen met drank. Aangezien er geen wetgeving bestond over hoe drank aan boord van een vliegtuig geserveerd moest worden, werden de KLM huisjes gevuld met likeur (en later jenever) en konden ze alsnog als cadeautje worden aangeboden.
Deze traditie wordt tot op de dag van vandaag gehandhaafd. Sinds de jaren tachtig worden de KLM huisjes gevuld met jenever van Bols. Voorheen werden de huisjes gevuld met likeur van Rynbende of Henkes.
KLM 90 vol inspiratie - Historie KLM - Jaren 20
Vintage vs. Moderne KLM Huisjes
Vintage KLM huisjes onderscheiden zich vaak door een iets ander formaat en duidelijk afwijkende kleuren. Het witte keramiek heeft een koelere tint en ook het blauw verschilt. De vintage huisjes werden veelal geproduceerd door Royal Goedewaagen, wat na 1995 niet meer het geval was. Dit leidde destijds tot enige onenigheid tussen Bols en Goedewaagen.
Nieuwere huisjes zijn doorgaans geliger van kleur met een donkerdere tint blauw. Er bestaan talloze verschillende varianten, afhankelijk van de merken likeur, producenten en jaartallen. Sommige verzamelaars hebben hierdoor honderden huisjes van alle varianten en soorten gespaard.
Naar verluidt worden de huisjes tegenwoordig in Thailand geproduceerd vanwege lagere productiekosten.
KLM Huisjes als Asbakken en Lege Huisjes
Toen KLM in de jaren '60 begon met het uitdelen van met likeur gevulde huisjes, ontstonden er problemen tijdens vluchten naar het Midden-Oosten vanwege de afwijkende alcoholwetgeving. Om deze reden werd besloten om bepaalde KLM huisjes ook in asbakvorm uit te brengen. Deze huisjes zijn aan de achterzijde open, waardoor er een sigaret in geplaatst kon worden. Een leuk detail is de rook die dan door het miniatuur schoorsteentje leek te komen. Er zijn ongeveer vijftien KLM huisjes die ook als asbak zijn uitgebracht, wat ze specialer en geliefd maakt bij verzamelaars.
Er worden ook lege huisjes geproduceerd. Deze worden meegenomen op vluchten naar landen met een andere alcoholwetgeving, zoals het Midden-Oosten. Handelaren en verzamelaars maken vaak onderscheid in waarde tussen lege gesealde huisjes, volle gesealde huisjes, lege huisjes zonder seal en andere opties.
Waarde en Markt van KLM Huisjes
KLM huisjes zijn cadeautjes die gratis worden uitgedeeld aan passagiers in de business class, als onderdeel van de kostbare vluchtervaring. Sommige vliegers sparen de huisjes zelf, terwijl anderen ze verkopen of weggeven. Op platforms zoals Marktplaats en Catawiki zijn veel KLM huisjes te vinden, en er zijn handelaren en webshops die er een echt verdienmodel van hebben gemaakt.
De prijzen voor KLM huisjes variëren aanzienlijk. Sommige webshops vragen €25,00 voor één huisje, terwijl de auteur zelf zelden meer dan €8,00 per stuk betaalt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen gevulde en niet-gevulde huisjes, en ook grotere huisjes zijn vaak iets duurder.
Het nieuwste huisje wordt de eerste maanden na introductie vaak voor een hoge prijs aangeboden, waarna de prijs daalt naarmate het minder speciaal wordt. Een exemplaar van huisje nummer 103 stond onlangs voor €275 op Marktplaats, terwijl de prijs inmiddels is gezakt naar €50. De verwachting is dat de prijs verder zal dalen wanneer het volgende huisje, nummer 104, wordt geïntroduceerd.
De uiteindelijke waarde wordt bepaald door "wat de gek er voor geeft". De auteur ambieert niet om alle huisjes te verzamelen, maar vindt het leuk om een huisje te kopen wanneer het op haar pad komt. Zo zijn er al twee keer KLM huisjes bij de kringloop gevonden voor een laag bedrag, en een partij huisjes, inclusief een zeldzaam Rynbende boerderijtje, werd cadeau gekregen van een rommelmarkt.
Hoewel er ongetwijfeld varianten zijn die hoge prijzen rechtvaardigen, vindt de auteur het bijzonder wanneer voor het nieuwe huisje begin oktober al €250 wordt gevraagd, gezien het feit dat het gratis wordt aangeboden. De auteur wacht liever tot een huisje op haar pad komt.
Persoonlijke Wens en Unieke Collecties
De persoonlijke wens van de auteur is om ooit tijdens een vlucht zelf een KLM huisje te mogen uitkiezen, wat inhoudt dat ze business class zal moeten vliegen.
Vanaf 1952 worden deze huisjes cadeau gegeven aan passagiers aan boord van alle KLM Intercontinental vluchten in de businessclass, waarbij elke passagier, ongeacht leeftijd of tickettype, één huisje ontvangt.
In een showroom in Amstelveen, Nederland, bevindt zich een grote collectie KLM-Houses, inclusief alle huisjes van nummer 1 tot 102 en diverse specials. Oude huisjes van 60 jaar geleden en zelfs huisjes die werden gegeven voor de eerste KLM-vluchten zijn hier te vinden. Bezoekers kunnen hier gemakkelijk aankopen doen, en voor degenen die Amsterdam niet kunnen bezoeken, worden de huizen wereldwijd verzonden na bestelling en betaling.