Luchtvaartmaatschappijen, kennisinstellingen, de maakindustrie, brancheorganisaties en vakbonden hebben gezamenlijk hun toekomstvisie op de luchtvaart gepresenteerd. Met tien concrete commitments draagt de sector bij aan een toekomstbestendige luchtvaart voor alle Nederlanders.
Innovatie is de sleutel om de luchtvaart sneller duurzamer en stiller te maken. De luchtvaart staat voor een enorme uitdaging: hoe zorgen we er samen voor dat we in 2050 het doel van Netto Nul CO2-uitstoot halen? De grote doorbraken die hiervoor nodig zijn, vragen om enorme inspanningen, ook vanuit de universiteiten. Samenwerking met alle partners in de hele keten is cruciaal, evenals een langdurig gecommitteerde overheid. Overheidsbeleid dat helpt om talent in Nederland te houden en technisch goed op te leiden voor de banen van de toekomst, is essentieel.
Als we in de toekomst willen blijven vliegen, moet de impact van de luchtvaart op het klimaat, milieu en de omgeving omlaag en uiteindelijk naar nul. Het is dan ook oprecht bijzonder te noemen dat zo'n dertig partijen, betrokken in de luchtvaartsector, dit pamflet ondersteunen. Alleen door samen te werken met de overheid, kennisinstellingen en het bedrijfsleven kunnen we grote stappen zetten om schoner en stiller te vliegen. Nederland heeft de expertise, infrastructuur en ondernemers om hierin voorop te lopen.
Met de tien concrete commitments van de Nederlandse luchtvaartsector laat de sector zien waar zij voor staat, wat de politiek kan bijdragen om deze ambities te bereiken en wat de Nederlander eraan heeft. Er is een grote behoefte aan vliegen en die behoefte gaat niet weg. Het netwerk van Schiphol en KLM met frequente rechtstreekse verbindingen met alle economische centra in de wereld is één van de weinige punten waarop Nederland zich qua ondernemingsklimaat nog in positieve zin onderscheidt. De geschiedenis bewijst: als zo’n netwerk eenmaal in elkaar zakt, komt het nooit meer terug. Die internationale verbondenheid moeten we koesteren, terwijl we tegelijkertijd vliegen sneller, schoner en stiller moeten maken.

Uitdagingen en Kansen voor de Toekomst
Er liggen belangrijke uitdagingen en kansen om de luchtvaart- en reisbranche klaar te maken voor de toekomst. Daarvoor is het nodig dat we samen de schouders eronder zetten: bedrijven, kenniscentra, vakbonden. En we hebben daarbij zeker de hulp van de overheid nodig. De reislust onder Nederlanders is groot. Daarom is het belangrijk dat Nederland goed verbonden blijft met de rest van de wereld, voor zowel vakantiegangers als zakenreizigers.
TUI investeert al jaren in een jonge en moderne vloot die stiller en zuiniger is. Ook de komende jaren blijven zij stappen voorwaarts zetten op het gebied van verduurzaming. Een nieuw kabinet heeft nu de kans om de balans en de relatie met de reissector te herstellen. Gezamenlijk willen we plannen maken die een positief effect hebben op leefomgeving en ondernemerschap.
Luchtvaart moet niet alleen schoner en stiller worden, maar ook toegankelijk en veilig blijven voor alle Nederlanders. Met ons commitment dragen wij daaraan bij en vragen de politiek te pleiten voor een Europees gelijk speelveld op sociale regels en gelijkwaardige veiligheidsnormen voor niet-Europese luchtvaartmaatschappijen met vrije toegang tot onze burgers.
Het is goed dat we sectorbreed nadenken en handelen over hoe vliegen schoner, stiller en zuiniger kan, dus met het bedrijfsleven, de overheid en kennisinstellingen. Dit is ons commitment als luchtvaartsector aan Nederland en aan Nederlanders. Alleen samen kunnen we stappen maken om sneller, schoner en stiller te vliegen. Dit moet, het is onze “license to operate”.
Animated History Of Aviation
Het KLM-huisje: Een Symbool van Succes en Verzamelobject
Het is een geliefd object onder de Hollandse highrollers in het zakenleven: het KLM-huisje met Bols-jenever dat intercontinentale business-classreizigers ontvangen. Hoe meer exemplaren van het porseleinen kleinood, hoe succesvoller men geacht wordt te zijn. Het zakelijke succes een beetje fatsoenlijk etaleren, valt echter niet altijd mee.
De Delftsblauwe versies van iconische gebouwen zoals het Anne Frank Huis, Tuschinski, Hotel New York of het Schiedamse Zakkendragershuisje belanden vaak op een stoffige schouw of op een verstopt richeltje. Topontwerper Marcel Wolterinck heeft dit opgemerkt en ontwierp een luxe vitrinekast waarin de KLM-huisjes kunnen worden uitgestald. De sokkel is opgetrokken uit travertijn, een kalksteen die men kent van het Colosseum of het Nationaal Monument op de Dam. De huisjes staan veilig achter plexiglas.
Wie gewend is om per Ryanair het luchtruim te doorkruisen, zal schrikken van de prijs. De kleine toren, met vier verdiepingen en plek voor 80 huisjes, kost €1.095. Wie een meiertje extra neertelt, krijgt twee additionele verdiepingen. De XL-toren (88 centimeter hoog) biedt plek aan 120 huisjes. Momenteel heeft KLM 102 huisjes uitgebracht. Ieder jaar komt op KLM's verjaardag een nieuw huisje uit.

Organisaties met een Focus op Professionals: elipsLife en House of Bèta
Hoewel op het oog heel verschillend, hebben organisaties als elipsLife en House of Bèta iets belangrijks gemeen: een bijzondere focus op het welzijn van professionals. elipsLife verzekert professionals tegen de financiële gevolgen van arbeidsongeschiktheid. House of Bèta biedt professionals de kans om een carrière als quant te ontwikkelen. De afdeling Underwriting & Pricing is de plek waar de quants van House of Bèta en elipsLife elkaar treffen.
elipsLife: Verzekeringen en Pensioenen
elipsLife is een inkomens- en overlijdensrisicoverzekeraar en opereert als business-to-business dienstverlener. Zij verzekeren werknemers tegen de financiële gevolgen van overlijden en arbeidsongeschiktheid, maar doen dit via hun werkgever. De producten variëren van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen tot nabestaandenpensioenen, die worden aangeboden via business partners.
Wat betreft pensioendienstverlening is elipsLife uniek in Nederland. Zij zijn de enige verzekeraar die risicodekkingen aanbiedt, maar niet het spaardeel voor de oudedagsvoorziening. In samenwerking met premiepensioeninstellingen (PPI's) - die weliswaar pensioenpremies mogen innen maar geen risicodekkingen mogen aanbieden - kan elipsLife het risicodeel van het pensioen onderbrengen.
Dynamiek in Tariefstelling en Data-analyse
Als Head of Underwriting & Pricing is men verantwoordelijk voor de tarieven van de producten van elipsLife. Deze tarieven moeten up-to-date worden gehouden en regelmatig worden herijkt op basis van demografische trends en analyses. Een andere belangrijke taak is de afhandeling van offerteverzoeken. Het onderhouden en verbeteren van tooling en data-onstluitingen ten behoeve van analyses behoort eveneens tot de verantwoordelijkheden van het team.
Het werk wordt als zeer dynamisch ervaren, met dagelijks nieuwe vraagstukken die opgelost moeten worden. Een concreet voorbeeld is de jaarlijkse inschatting van het verwachte premievolume. Dit vereist het werken met veel data, zoals verlengde contracten, nieuwe klanten en bewegingen in bestaande klantenbestanden. Wanneer niet alle benodigde data beschikbaar is, moeten bepaalde ontwikkelingen worden geschat, wat resulteert in een interessante puzzel.
Kwantitatieve Vaardigheden en een Proactieve Mentaliteit
De mensen op de afdeling zijn voornamelijk kwantitatief geschoold en onderscheiden zich door hun mentaliteit. In plaats van te blijven hangen in klagen over problemen, focussen zij zich op het vinden van oplossingen. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van een SQL-database door een werkstudent, omdat er geen centrale oplossing was voor het bijhouden van offertegegevens en premievolumes. Deze database maakt het mogelijk om alle details bij iedere offerte op te slaan in een centrale opslagplaats.
Pricing is een complex proces dat actuariële analyses en wiskundige modellen gebruikt om premies nauwkeurig te bepalen. Voor deze processen zijn kwantitatief geschoolde mensen nodig die de formules in de pricing tools niet alleen kunnen toepassen, maar ook kunnen duiden en begrijpen hoe de pricing werkt.
House of Bèta: Ontwikkeling en Werving van Quants
De opzet van House of Bèta wordt als positief ervaren. Men kan zich tot in lengte van dagen via opdrachten blijven ontwikkelen, maar ook de stap maken naar een opdrachtgever. House of Bèta is bovendien in staat om talent uit de markt aan te trekken, wat in de huidige arbeidsmarkt niet eenvoudig is. Deze professionals worden op verschillende niveaus opgeleid, van rekenaar tot actuaris.
House of Bèta opereert met haar focus op werving en ontwikkeling van quants als een soort externe HR-afdeling. Er wordt meer gedaan dan alleen opleidingen bieden; er is ook samengewerkt met het Actuarieel Instituut om de opleiding Actuarieel Rekenaar aan te passen.

Regional Jet Center (RJC): Innovatie en Duurzaamheid in Vliegtuigonderhoud
Het Regional Jet Center (RJC) staat als leverancier van hoogwaardig vliegtuigonderhoud voor regionale vliegtuigen, met innovatie en duurzaamheid hoog op de agenda. Het managementteam van het RJC zet zich dagelijks in voor een snelle, efficiënte en veilige operatie waarbij de nieuwste technologie wordt toegepast. Alle leden dragen met hun expertise bij aan deze doelstellingen.
Het Managementteam van RJC
- Marcel Bakker (sinds 1 maart 2025 Managing Director): Met een voorliefde voor de luchtvaart zet hij zich in voor de toekomstgerichte ambities van het RJC. Samenwerking, respect, vertrouwen, aandacht voor het individu, humor, sfeer en collegialiteit zijn voor hem onmisbare elementen in het werk. Met ruim 24 jaar ervaring bij KLM en Martinair brengt hij aanzienlijke kennis en kunde mee om de ingezette koers van het RJC succesvol voort te zetten.
- Hans Zwetsloot (sinds 2019 lid managementteam, verantwoordelijk voor Support & Logistics): Leidt ongeveer zeventig professionals in teams die de vliegtuigonderhoudsoperatie ondersteunen met planning, technische ondersteuning, logistiek en training. Werkte eerder in de defensie- en offshore-industrie, en had vanaf 2002 diverse functies binnen KLM op het gebied van vliegtuigonderhoud, logistiek en engineering. Stimuleert zijn teams in hun persoonlijke ontwikkeling.
- Daniëlle Riegen (sinds 1 november 2024 lid Management Team, HR Manager): Werkte voorheen in diverse sectoren en heeft uitgebreide ervaring opgedaan op het gebied van Human Resources. Haar dienstverlenende en servicegerichte benadering is essentieel om in te spelen op de behoeften van zowel de organisatie als de medewerkers. Begeleidt veranderingen op het gebied van nieuwe technologieën en duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
- Marcel Schoneveld (sinds 2022 lid managementteam, verantwoordelijk voor IT-dienstverlening): Zijn team zorgt voor betrouwbare, moderne IT-middelen en software ter ondersteuning van de bedrijfsprocessen. Speelt een belangrijke rol in de innovatie-ambitie van het RJC, zoals digitalisering, virtual reality, datamanagement en mobiel werken. Begon zijn carrière bij Transavia en werkte daarna bij Martinair.
- Bert Vos (sinds 2020 onderdeel managementteam, Director Aircraft Maintenance & Support Shops): Stuurt ongeveer 160 medewerkers aan die onderhouds- en reparatiewerkzaamheden uitvoeren. Is tevens plaatsvervanger van de Managing Director en Nominated Person EASA Part 145. Streeft naar een stabiele organisatie waarin medewerkers veilig, verantwoord en met plezier kunnen werken, en biedt ruimte voor verbetering en innovatie.
- Rob Witteman (sinds augustus 2024 lid managementteam, verantwoordelijk voor Finance & Contracts): Leidt een afdeling van zes professionals op het gebied van financiën, inkoop en verkoop. Werkte voorheen bij het finance team van Air France KLM Martinair Cargo.
- Vincent Brand van Straaten (sinds oktober 2024 lid management team, verantwoordelijk voor compliance monitoring en integrated safety management): Heeft sinds 1996 kennis en ervaring opgebouwd op verschillende afdelingen bij luchtvaartmaatschappijen. Adviseert op het gebied van luchtvaartregelgeving.

Luchtvaart en Horeca: Een Veranderend Landschap
Vanaf maart 2025 wordt Den Haag verrijkt met de opening van Restaurant Suus. De omzet van de horeca groeide in het derde kwartaal van 2024 met 4,9 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2023, aldus het CBS.
In het monumentale voormalige hoofdkantoor van KLM in Den Haag verrijst momenteel De Plesman. In deze context wordt ook gerefereerd aan de Olympische Spelen en de actualiteit rondom ESG, CSRD en ESRS, en de aandacht voor greenwashing-praktijken.
Het executive team van Roompot en Landal GreenParks is versterkt onder leiding van Mikael Andersson als nieuwe CEO. Hoewel het horecabedrijf al ruim tien jaar bestond, hadden Sharon en Lennart van Gastel nog geen fine dining restaurant en hotel.
Hotelondernemer Ewald Biemans benadrukt het belang van duurzaamheid binnen de hotellerie. Golden Tulip viert dit jaar zijn 60e verjaardag en de hotelwereld kijkt met een positieve blik naar de toekomst na het rampjaar 2020.
Sinds eind jaren '80 doet Jan van der Borg onderzoek naar (massa)toerisme, en Marcel van Aelst wordt genoemd als een monument binnen de hotellerie. Na een bewogen zomer is de angst voor een tweede golf werkelijkheid. Claire van Eeghen is de nieuwe Chief Operating Officer (COO) van Eden Hotels, en Martin Lindelauf verlaat na 41 dienstjaren de hotellerie.
Gastredacteur Roberto Payer was te gast op de redactie van Uitgeverij PS: bv, uitgever van Hospitality Management. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 75% van de hotelbezoekers online reviews raadpleegt voor het boeken van een hotel. Veel hoteliers hebben een mening over Booking.com.
In het Waldorf Astoria in Amsterdam interviewde Roberto Payer de CEO van KLM, Pieter Elbers. Ook in wasserijen wordt volledig volgens de richtlijnen gewerkt. KLM is de grootste ontvanger van steun uit de NOW-regeling. De crisis zal reizen fundamenteel veranderen, met thuiswerken, teleleren en webinars als het nieuwe normaal.
De 6e editie van de KLM Curaçao Marathon vindt plaats op 24 november.
