Zonnesteken en zonnebrand bij paarden: preventie en behandeling

De zomer brengt heerlijk weer met veel zon, maar voor paarden die de hele dag buiten doorbrengen, kan dit ook risico's met zich meebrengen. Een paard kan namelijk een zonnesteek oplopen als het lange tijd in direct zonlicht staat en de omgevingstemperatuur zo hoog is dat het paard zijn lichaamswarmte niet meer kwijt kan. Hoewel het niet vaak voorkomt, is het een reëel gevaar.

Wat is een zonnesteek bij paarden?

Een zonnesteek ontstaat wanneer een paard niet voldoende kan afkoelen. Normaal gesproken koelt een paard zichzelf af door te zweten. Tot een temperatuur van ongeveer 25 graden Celsius gaat dit meestal goed. Echter, bij hogere temperaturen, zeker in combinatie met felle zon en weinig wind, is dit zweten niet effectief genoeg. Hierdoor krijgt het paard moeite met het reguleren van zijn lichaamstemperatuur, die daardoor boven de normale waarde kan stijgen.

De vatbaarheid voor een zonnesteek verschilt per paard. Factoren zoals model en kleur spelen een rol; zwarte en erg dikke paarden zijn doorgaans gevoeliger. De buitentemperatuur alleen is geen betrouwbare indicator; een stevige bries kan al helpen om de warmte af te voeren, zelfs bij hoge temperaturen.

illustratie van een paard dat zweet en tekenen van oververhitting vertoont

Symptomen van oververhitting

Een paard dat oververhit raakt, vertoont verschillende symptomen:

  • Hevig zweten
  • Sloomheid
  • Snellere hartslag (het lichaam probeert bloed sneller rond te pompen om af te koelen)
  • Snellere ademhaling
  • Verminderde eetlust
  • Zwalkend gangwerk, wat soms kan lijken op een koliekaanval

Wat te doen bij een zonnesteek?

Als u vermoedt dat uw paard een zonnesteek heeft, is het essentieel om direct actie te ondernemen:

  1. Zet het paard onmiddellijk in de schaduw.
  2. Koel het paard af met koud water. Recent onderzoek toont aan dat het afspoelen met koud water de lichaamstemperatuur intern sneller verlaagt, wat cruciaal is. Vermijd het gebruik van een zweetmes; natuurlijke verdamping koelt beter. Blijf het paard langdurig afspoelen, waarbij u het nat houdt zodra het water bijna verdampt is.
  3. Plaats het paard voor een ventilator en laat het af en toe rondwandelen om spierverkramping te voorkomen.
  4. Schakel de dierenarts in. Deze kan indien nodig vocht toedienen.

Preventie van zonnesteken

Het voorkomen van zonnesteken is mogelijk door proactieve maatregelen:

  • Bied schaduwplekken in de wei, zoals bomen of een afdak. Zorg ervoor dat tijdelijke constructies windbestendig zijn en geen uitsteeksels hebben waaraan een paard zich kan verwonden.
  • Zorg voor voldoende drinkwater en voldoende drinkplekken, zodat ook paarden met een lagere rangorde toegang hebben tot water.
  • Paarden verliezen door zweten veel lichaamszouten. Zorg voor aanvulling, bijvoorbeeld met een zoutblok waar het paard zelf aan kan likken, zeker als het paard niet intensief werkt. Speciale elektrolyten-preparaten zijn ook verkrijgbaar.
foto van paarden onder een boom in een weiland

Zonnebrand bij paarden

Paarden met erg witte benen of neuzen, waarbij de huid onder de haren roze is, zijn gevoelig voor zonnebrand. In ernstige gevallen kan dit leiden tot blaren en afstervende huid.

Preventie en behandeling van zonnebrand

  • Smeer gevoelige plekken dagelijks in met waterbestendige zonnebrandcrème.
  • Bij zonnebrand de aangetaste plekken behandelen met verzachtende middelen, zoals levertraan- of honingzalf.
  • Voorkom verdere blootstelling aan de zon.

Een zonneallergie kan ook leiden tot huidaandoeningen. In het geval van een Tinker met een kale plek op de heup door zonneallergie, wordt drie keer per week een dikke laag groene klei aangebracht. Deze klei wordt ook ter bescherming op witte benen gesmeerd bij zonnig weer.

close-up van de witte benen van een paard, ingesmeerd met zonnebrandcrème

Gevaarlijke planten en zongevoeligheid

Bepaalde planten kunnen de gevoeligheid voor zonnebrand verhogen. Het Jakobskruiskruid tast bijvoorbeeld de lever aan, waardoor een afbraakproduct vrijkomt dat de huid zongevoelig maakt. Dit proces is sluipend, en zonnebrand wordt vaak pas opgemerkt als de lever al ernstig is aangetast.

Ook het sap van de reuzen- en gewone berenklauw kan bij blootstelling aan zonlicht ernstige, slecht genezende brandwonden veroorzaken, zowel bij paarden als bij mensen.

tags: #plaatje #zonnetje #paard #zomervakantie