Kwaliteit van Sigaretten op de Luchthaven: Een Uitgebreide Gids

Het kopen van sigaretten op luchthavens, met name in het kader van belastingvrije en buitenlandse aankopen, blijft een populaire optie, ondanks de steeds strengere rookbeperkingen op openbare plaatsen zoals luchthavens en perrons. Een grondige prijsvergelijking wordt aanbevolen alvorens sigaretten, sigaren of cigarillo's aan te schaffen op de luchthaven. Het is echter belangrijk om waakzaam te zijn voor namaakproducten of sigaretten van inferieure kwaliteit, vooral wanneer deze elders in de stad worden gekocht voor een lagere prijs.

De Oorzaken van Slechte Sigarettenkwaliteit

Het ervaren van teleurstelling na de aankoop van zogenaamd goedkope sigaretten van het eigen merk op vakantie, om er vervolgens achter te komen dat ze vies zijn, van slechte kwaliteit, of zelfs geen echte tabak bevatten, kan voorkomen worden met de juiste voorzorgsmaatregelen en informatie. Er zijn een drietal voor de hand liggende oorzaken voor deze problemen:

  1. Ouderdom en Slechte Opslag: De sigaretten die u heeft gekocht, kunnen te oud zijn en daardoor niet meer voldoen aan de eisen van de fabrikant, in tegenstelling tot de sigaretten die u thuis koopt. De tabak kan te oud zijn of niet correct zijn opgeslagen, bijvoorbeeld in een ruimte die te vochtig of te warm was. Dit kan resulteren in sigaretten die te droog of te vochtig aanvoelen, met mogelijk bruine of gele vlekken. In extreme gevallen kan zelfs schimmel aanwezig zijn en de geur muf zijn. Deze risico's zijn groter in armere landen dan thuis.

  2. Productiefouten: Hoewel fabrikanten over het algemeen betrouwbaar zijn, kunnen er altijd productiefouten optreden. Dankzij continue kwaliteitscontroles is de kans hierop echter erg klein.

  3. Vervalsingen (Namaaksigaretten): U bent mogelijk eigenaar geworden van vervalste tabak, ook wel namaaksigaretten genoemd. Dit betekent dat de sigaretten niet zijn geproduceerd door de licentiehouder of de eigenaar van het merk dat op het pakje staat vermeld. Ze hebben daardoor ook niet de gebruikelijke kwaliteitscontrole voor dit merk ondergaan. Omdat er doorgaans goedkopere grondstoffen worden gebruikt en andere technieken worden toegepast (zoals handmatig rollen door arbeiders in plaats van machinale productie), is dit product vrijwel zonder uitzondering van mindere kwaliteit. Soms kan het ook om 'goede namaak' gaan, waarbij het product nog steeds nep en illegaal is, maar zo'n goede kopie dat een consument dit niet direct merkt.

Illustratie van verschillende soorten sigarettenverpakkingen, met nadruk op mogelijke verschillen tussen authentieke en namaakproducten.

Een Andere Smaak Betekent Niet Altijd Onraad

Een licht afwijkende geur, uiterlijk of smaak kan altijd voorkomen bij sigaretten uit een ander land. Internationale tabaksproducten worden vaak aangepast aan de lokale voorkeuren van het land waarvoor ze geproduceerd worden. Hierdoor kunnen bepaalde smaaknuances aanwezig zijn die doen vermoeden dat de sigaret of sigaar nep is, terwijl dit niet het geval is.

Een andere mogelijke oorzaak van smaakverschillen is dat een land de producenten bepaalde restricties oplegt, zoals een maximum teer- of nicotinegehalte. Bijvoorbeeld, de Marlboro die in Dubai wordt aangeschaft, kan in Nederland meer lijken op Marlboro Light. Roken liefhebbers van Marlboro die naar Dubai reizen, doen er daarom goed aan hun eigen sigaretten mee te nemen. Dit geldt ook voor rokers van andere merken die de voorkeur geven aan de reguliere variant.

Hoe Herken je Namaaksigaretten?

Hoewel er vervalsingen zijn die nauwelijks te onderscheiden zijn van het origineel, zijn er toch een aantal kenmerken waarop u kunt letten bij het identificeren van namaaktabak:

  • Kleur en Glans van Letters: Zijn de goudkleurige letters op het pakje echt helder, of zijn ze vlekkerig of dof geel?
  • Kleur van de Sigaret: Is de Marlboro rood wel echt rood, of neigt deze meer naar roze of donkerrood?
  • Cellofaan Verpakking: Zit het cellofaan om de pakjes te strak of juist te los?
  • Lijmresten: Ziet de lijm op de pakjes er normaal uit? Bij vervalsingen wordt de lijm vaak handmatig aangebracht, wat kan leiden tot zichtbare restjes aan de buitenkant.
  • Typefouten: Controleer op typefouten, zowel in de merknaam als in andere teksten op de verpakking.
  • Lettertype en Uitlijning: Is het gebruikte lettertype normaal en staan de letters recht, of zijn ze scheef gedrukt?
  • Prijs: Wees alert op extreem lage prijzen; een prijs die te mooi lijkt om waar te zijn, is dat vaak ook.
Infographic met visuele voorbeelden van kenmerken van namaaksigaretten, zoals afwijkende kleuren, slechte drukkwaliteit en lijmresten.

Waar Kom je de Meeste Namaak Sigaretten Tegen?

De meeste namaakproducten worden aangetroffen in Azië en Oost-Europa. Met name in landen als Vietnam, China, Taiwan, Rusland en andere voormalige Sovjet-landen is voorzichtigheid geboden. In het Midden-Oosten ontbreken de reguliere distributiekanalen vaak, waardoor het illegale circuit aanzienlijk is.

In Nederland vormt de illegale sigarettenhandel een significant probleem. Onderzoek van de douane wijst uit dat een kwart van de gerookte sigaretten in Nederland illegaal is verkregen, hetzij door smokkel uit het buitenland, hetzij door illegale productie. Drie gemeenten in de regio Rijnmond, namelijk Schiedam, Vlaardingen en Spijkenisse, behoren tot de top 25 van plaatsen waar de meeste illegale sigaretten worden geconsumeerd.

Een sigaret kan op twee manieren illegaal zijn: ten eerste, wanneer deze legaal in het buitenland is gekocht en vervolgens illegaal wordt ingevoerd en verkocht. Volgens de douane komen de meeste van deze sigaretten uit Bulgarije en Polen, maar ook Duitsland, China, de Verenigde Arabische Emiraten, Turkije, Luxemburg en België worden vaak genoemd als herkomstlanden. Sigaretten uit niet-EU-landen bereiken Nederland meestal via zeecontainers, terwijl sigaretten uit EU-landen via de weg of luchthavens worden binnengesmokkeld. Ten tweede, er zijn sigaretten die zowel illegaal geproduceerd als illegaal verkocht worden. Deze worden vervaardigd in illegale fabrieken; de afgelopen jaren zijn er tientallen van dergelijke fabrieken in Nederland opgerold.

Het aandeel van namaaksigaretten in de illegale markt is de laatste jaren toegenomen. In 2023 was 4,1 procent van de illegale sigaretten namaak, tegenover 1,4 procent in 2021. De productie en verkoop van illegale sigaretten worden doorgaans uitgevoerd door georganiseerde netwerken die zich ook bezighouden met drugshandel en wapenhandel. Hoe hoger de accijns op tabaksproducten, hoe lucratiever de illegale handel wordt door de hogere winstmarge.

Illegale sigaretten BOOMING door het anti-rookbeleid | Danny op Straat

De Rol van Accijns en Criminaliteit

Criminele organisaties bouwen vermogen op door de grote winsten die zij behalen met accijnsfraude en de illegale productie en handel in sigaretten en tabak. Deze winsten worden gebruikt om andere criminele activiteiten te financieren. De illegale sigarettenhandel wordt vaak onterecht als onschuldig beschouwd; het is een vorm van georganiseerde criminaliteit waarbij grotere criminele organisaties betrokken zijn.

De handel vindt plaats via verschillende kanalen: social media, onder de toonbank van nachtwinkels en cafés, en vanuit de kofferbak van auto's. Online is het scoren van illegale sigaretten vergelijkbaar met het bestellen van een pizza. Via platforms als Instagram, Snapchat en Telegram kunnen gebruikers voor een fractie van de winkelprijs sigaretten bestellen. Betalingen kunnen variëren van creditcard en iDeal tot cryptovaluta, en levering vindt plaats via afspreken of thuisbezorging.

Inhoud van Namaaksigaretten en Gezondheidsrisico's

De inhoud van namaaksigaretten baart zorgen. Hoewel legale sigaretten ook ongezond zijn, is er bij hen sprake van toezicht en transparantie over de ingrediënten. Bij illegale sigaretten is het gissen wat erin zit. Er is geen toezicht op de productie, waardoor potentieel schadelijke stoffen, zoals smeerolie van machines, in de sigaretten terecht kunnen komen.

Onderzoek heeft in namaaksigaretten onder meer goedkope tabak verbouwd op vervuilde grond, zware metalen, gifstoffen, uitwerpselen en medicijnresten aangetroffen. Hoewel namaaksigaretten vaak herkenbaar zijn, benadrukken experts dat alle sigaretten schadelijk zijn, ongeacht de legaliteit. De RIVM maant tot kalmte en stelt dat, hoewel illegale sigaretten hogere gehaltes van bepaalde schadelijke stoffen kunnen bevatten, er geen studies zijn die aantonen dat het gebruik ervan leidt tot meer ziekte en sterfte dan legale sigaretten.

Bestrijding van Illegale Sigaretten

De bestrijding van illegale sigaretten is primair de verantwoordelijkheid van de douane en de FIOD, die samenwerken in het zogenaamde 'SMOKEteam'. Dit team onderzoekt en analyseert geldstromen en de logistieke keten rondom tabaksfraude. De douane voert controles uit op verschillende locaties, waaronder in het binnenland (bij winkels), op vliegvelden en in havens. Ook passagiers op luchthavens worden gecontroleerd op smokkel van tabaksproducten.

De politie beschouwt de bestrijding van illegale sigaretten niet als een prioriteit, gezien de beperkte capaciteit en de focus op andere criminaliteitsvormen zoals cybercrime. De verantwoordelijkheid voor de aanpak ligt bij de douane en gemeenten. De politie treedt enkel op basis van tips en handhaaft wanneer sigaretten worden aangetroffen tijdens bijvoorbeeld fouilleren.

Sigaretten die door de douane worden gevonden, worden in beslag genomen en vernietigd. Bestrijding van accijnsfraude is een prioriteit voor de douane, mede omdat dit een belangrijke bron van inkomsten is voor criminele organisaties en essentieel is voor de Nederlandse schatkist.

Europese Regelgeving en Veiligheidskenmerken

De Europese Unie heeft regels opgesteld voor tabaksverpakkingen om illegale tabakshandel tegen te gaan. Verpakkingen zijn voorzien van een unieke code die de herkomst en locatie van een tabaksproduct aangeeft. Sinds 20 mei 2019 zijn tabaksproducten voorzien van een onvervalsbaar veiligheidskenmerk, een zegel waaraan zowel verkopers als consumenten de legaliteit van een pakje sigaretten kunnen herkennen. Dit zegel, ook wel accijnszegel genoemd, fungeert als veiligheidskenmerk.

Voor tabaksproducten die via Nederlandse taxfreeshops op luchthavens worden verkocht aan reizigers naar niet-EU-landen, geldt deze verplichting niet altijd. Om dit te waarborgen, werkt het Ministerie van VWS samen met drukker Koninklijke Joh. Enschedé B.V. voor de productie van deze veiligheidskenmerkzegels (VHK-zegels). Tabaksproducenten en importeurs kunnen deze zegels aanvragen na goedkeuring van het ministerie. De prijs per vel van 300 zegels is €2,06.

Voorbeeld van een accijnszegel op een sigarettenpakje, met uitleg over de betekenis.

Roken op Luchthavens: Beperkingen en Alternatieven

Roken op luchthavens, zoals Schiphol, is aan strikte regels gebonden. Sinds mei 2020 is roken op Schiphol volledig verboden; alle rookruimtes zijn opgeheven. Dit geldt zowel binnen als buiten het luchthavengebied. Het overtreden van dit rookverbod kan leiden tot boetes.

Voor rokers die een lange vlucht voor de boeg hebben, zijn er alternatieven beschikbaar. Hoewel e-sigaretten niet in het vliegtuig gebruikt mogen worden, zijn ze wel verkrijgbaar in de taxfree winkels. Daarnaast zijn nicotinepleisters, nicotinekauwgom en zuigtabletten met therapeutische nicotine ook achter de douane te koop.

De beperkte keuze aan sigarettenmerken op luchthavens, met name op internationale luchthavens zoals Suvarnabhumi Airport, kan leiden tot het kiezen van minder bekende of goedkopere merken. Hoewel de kans op namaak in de officiële taxfree shops klein wordt geacht, is het raadzaam om alert te blijven. Het kopen van sigaretten op de luchthaven biedt de zekerheid van authentieke producten, wat de voorkeur verdient boven het risico op slechte kwaliteit of vervalsingen.

tags: #sigaretten #kwaliteit #vliegveld