De Creatieve Wereld van Efteling Ontwerpen en Memorabilia

Alles wat je in de Efteling ziet, is ooit door mensen bedacht en gemaakt. Zo werden de sprookjes van sprookjesschrijvers tot leven gewekt, en krijgen sagen, legenden en andere verhalen vorm in het park.

De Vormgevers van het Sprookje

In de jaren zeventig werkte Ton van de Ven voor alle grote projecten samen met zijn vormgevers en architect Jan Verhoeven. In de loop der jaren werd het groepje rondom Ton van de Ven uitgebreid. Zo kreeg hij hulp van ruimtelijk vormgever Henny Knoet, die later verantwoordelijk werd voor onder andere de huisstijl van de Efteling en de geestelijke vader werd van tovenaar Pardoes. Grafisch ontwerper Robert-Jaap Jansen sloot zich later aan en zou onder andere Vrouw Holle, Pinokkio en de familiecoaster Max & Moritz tekenen. Rond de eeuwwisseling trad ook vormgever Karel Willemen toe als ontwerper, later verantwoordelijk voor onder andere De Vliegende Hollander, Assepoester en Sprookjesboom.

Na het afscheid van Ton van de Ven in 2002 was er geen sprake van een opvolging door één persoon. De ontwerpers werkten verder onder leiding van de Directeur Technische Zaken. Sinds 2005 werkt Sander de Bruijn nauw samen met Henny Knoet, tot aan diens afscheid in 2013. Zijn eerste projecten waren onder andere het ontwerp voor het Efteling Museum aan het Anton Pieckplein. Later volgden vele beeldbepalende, grote attracties zoals Raveleijn, Baron 1898 en Symbolica.

Schematische weergave van de belangrijkste ontwerpers en hun bijdragen aan de Efteling.

Het Fotoboekje: Meer dan een Souvenir

Een fotoboekje, souvenirboekje of jaarboekje is een handzaam boek met een collectie parkfoto's, waarvan vrijwel jaarlijks een nieuwe versie wordt uitgegeven. Fotoboekjes dienen, zoals de naam Efteling Souvenir op de wikkel al aangeeft, als een blijvende herinnering voor de bezoeker. In de loop der jaren zijn de boekjes echter ook een gewild en essentieel onderdeel geworden voor de Efteling-verzamelaar. Een complete verzameling geeft een mooi overzicht van hoe de Efteling is veranderd, welke attracties verdwenen of bijgekomen zijn en hoe het park zich presenteert naar de gast.

Vóór de komst van het fotoboekje waren foto's van het park te koop in de vorm van ansichtkaarten en mapjes met "10 Echte foto's". Aanvankelijk glanzend en zwart-wit, in de jaren zestig opgevolgd door setjes kleurenfoto's. Rond 1970 verscheen een boekje waarin deze ansichtkaart-foto's gebundeld waren en voorzien van wat beschrijvende teksten. Op de middelste pagina's kon men zelf wat schrijven of (in)kleuren.

Ton van de Ven nam de taak op zich om dit fotoboekje om te vormen tot een zorgvuldig ontworpen souvenir. Het eerste fotoboekje van zijn hand verscheen in 1972, en was de start van een reeks die tot op heden doorloopt. Vrijwel jaarlijks verschijnt een nieuwe editie. In de jaren 1979, 2004, 2006, 2011, 2020 en 2023 werd er geen nieuw boekje uitgegeven, maar werd de editie van het voorgaand seizoen verkocht.

Voorbeelden van verschillende Efteling fotoboekjes door de jaren heen.

Ontwerp en Vormgeving van de Fotoboekjes

De boekjes hebben een standaard grootte van 156 x 225 mm en worden vanaf het begin gedrukt door Euro Color Cards (later Euro Color Creative en Excellent Crossmedia Concepts). Vanaf het eerste fotoboekje was Ton van de Ven verantwoordelijk voor het ontwerp van de covers. Vanaf 1998 werden de fotoboekjes geheel verzorgd door Robert-Jaap Jansen, die vanaf dat moment ook de covers voor zijn rekening nam. Het is momenteel onbekend wie verantwoordelijk is voor het ontwerp van de boekjes.

De cover van de boekjes varieert per jaar, met meestal een nieuwe foto en een andere kleur. Alleen voor de jaren 2008-2009-2010 (Pardoes met perkament) werd een gelijke omslag gebruikt voor een boekje met een verschillende inhoud. Het onderwerp dat het meest is gekozen voor de voorplaat is Pardoes, goed voor maar liefst vijf covers, hoewel Pardoes daarbij drie keer met dezelfde foto komt. Vaker worden scènes uit het Sprookjesbos dan attracties gebruikt voor de voorkant van het boekje.

Attracties die op de cover hebben geprijkt zijn onder andere het Diorama, het Spookslot, Fata Morgana, de Pagode, het Volk van Laaf, Droomvlucht, De Vliegende Hollander, Baron 1898, Symbolica, Max & Moritz, Sirocco en Danse Macabre. Op de covers van 1991, 1997, 2000, 2007, 2010 en 2021 zijn bezoekers te zien. De meeste omslagen bevatten een echte parkfoto, maar studiofotografie en bewerkte foto's worden ook toegepast. De eerste studio-opname is de voorkant van fotoboekje 1992, waar een Droomvlucht-elfje op een tak zit, een vaak gebruikt beeld door de Efteling, maar niet wezenlijk zo in de attractie te zien.

In de meeste gevallen is de keuze voor de foto van de kaft geen toevallige. In elf gevallen betreft het de nieuwigheid van het jaar. Vijftien keer gaat het om een attractie die in het voorgaande jaar werd geopend (en dan waarschijnlijk niet op tijd gereed was voor de voorkant van het fotoboekje van dat jaar, of een tweede jaar de voorkant mag tooien). Eén keer staat er op de cover zelfs een attractie die pas in het daaropvolgende jaar officieel geopend werd. Op de veilige keuze voor Doornroosje en de scènes uit het Kabouterdorp na hebben de overgebleven boekjes een andere goede reden voor de keuze van de coverfoto.

Evolutie van Tekst en Vormgeving op de Covers

In 1972 werd in een schreeflettertype de tekst "De Efteling" en "Kaatsheuvel Holland" op de cover gezet. In 1973 en 1974 werd deze tekst in het Anton Pieck-lettertype in kaders geplaatst. De foto, in deze jaren zwart-wit, stond daarbij in een cirkel. Van 1975 tot en met 1987 werd "Kaatsheuvel Holland" geschrapt en nog enkel "De Efteling" onderaan de cover geplaatst. De tekst stond in sierlijke cursieve letters, in de jaren '70 en begin jaren '80 ook vaak gebruikt als logo.

In 1988 viel het lidwoord eraf en werd de tekst in een bold-versie van het Anton Pieck-lettertype op een banderol onder de foto geplaatst. De foto stond in een ovaal met gouden rand. Boven de foto stond een onderdeel van het Efteling-wapenschild: een gouden appel in een gevleugelde kroon. In 1992 werd deze serie doorbroken door een variant op de vormgeving van de covers van 1973/1974.

Van 1993 tot en met 1997 werden de banderol en de tekst groter, het ovaal breder en de gouden appel in de kroon werd vervangen door een simpeler gekruld ornament. Deze serie werd onderbroken in 1995 door een prachtig met de hand getekende cover vol krullen en met banderol. Vanaf 1998 neemt Robert Jaap Jansen het ontwerp van de covers over van Ton van de Ven en vanaf dit jaar wordt het Efteling-logo gebruikt op de cover. De algehele lay-out verschilde weer per boekje. Voor 2001 en 2003 werd teruggegrepen naar de lay-out van de covers van 1993-1997, echter wel moderner. Van 2005 tot in 2013 wordt een gouden schildvorm gebruikt op een achtergrond van vier fel gekleurde vlakken met stoffen print.

Van 1972 tot en met 1997 was het papier van de cover glad. In 1998 werd een ruwer soort papier gebruikt met meer reliëf, dat gebruikt werd tot 2005. Vanaf dat jaar zijn de covers weer van glad papier. De cover van het boekje van 1982 is het enige waarbij in reliëf gedrukt is met goudkleurige letters. De boekjes sinds 2014 zijn bewerkt met spotvernis op de foto in de lijst. Tevens is sinds dit jaar het gebruikte papier en de bindwijze van het boekje veranderd.

Achterflap en Interne Lay-out

Op de achterflap stond in 1972 een muzikant van de Muzikantenpoort. Van 1973 tot en met 1995 het Efteling-wapenschild: In 1973 en 1974 in wit, van 1975 tot en met 1987 in kleur (m.u.v. 1982 waar het wapenschild evenals de titel op de voorkant in goud en in reliëf was gedrukt) en van 1988 tot en met 1995 stond het wapenschild er in goud op. Van 1996 tot en met 2001 werd een foto van het Huis van de Vijf Zintuigen gebruikt. In 2002 werd een driedimensionaal wapenschild gebruikt. Van 2003 tot 2014 worden verschillende foto's op de achterkant van het boekje geplaatst.

Naast de inhoud van het boekje is ook de lay-out aan verandering onderhevig. Vaak wordt een layout wel meerdere jaren nagenoeg ongewijzigd aangehouden, totdat zich weer nieuwe inzichten aandienen. In den beginne, van 1972 tot en met 1974, had het boekje een nogal simpele bladspiegel die bestond uit witte pagina's met grote tekst, grote foto's met afgeronde hoeken en bloemdecoraties. In 1975 werd een strakke lay-out geïntroduceerd, waarbij de tekst beperkt werd, een kleiner font en meestal onder de foto’s werd gezet. Foto's stonden ingekaderd en pagina's kenden een natuurlijke kleur.

In 1998 gooide men het roer flink om. Foto's werden nu niet meer los geplaatst maar in collagevorm gepresenteerd. Niet een enkel regeltje, maar ettelijke zinnen tekst per onderwerp werden geplaatst. In de basis wordt die vorm nog tot op heden voortgezet. De collages bleven tot in 2013 aanwezig. In 2014 stapte men van deze opmaak af en ging het fotoboekje terug naar de basis.

Collage van verschillende lay-outs van Efteling fotoboekjes.

De Efteling als Levend Prentenboek

De Efteling is het enige prentenboek ter wereld waar je doorheen kunt lopen. Je ziet, je hoort, je zou de wonderlijke vertelsels zelfs aan kunnen raken. Jammer, zo'n levensgroot prentenboek kan je niet meenemen. Dit plaatjesboek wel. Elke foto is 'n stukje verhaal om zo het hele verhaal voor altijd te onthouden. Er bestaat... een Wereld vol Wonderen. Een wereld waar de ijle lucht de eerste muziekklanken van de nijvere kabouter meeneemt. Langs adembenemende attracties, avonturen en ontdekkingen.

In de Efteling is zoveel te beleven: verwondering voor de allerkleinsten en stoere achtbanen voor échte durfals. Het liefste wil je natuurlijk al deze avonturen nog eens beleven. Dat kan met dit prentenboek. Elke bladzijde die je omslaat, roept een nieuwe herinnering bij je op. In de Efteling komen verhalen tot leven. Tussen de prachtige natuur ontdek je de mooiste sprookjes en reis je naar wonderlijke werelden.

Efteling De Magische Klok - Ingangen

Efteling Prijzen en Bijzondere Uitgaven

Tot 2014 stonden de door de Efteling gewonnen onderscheidingen prominent in het boekje. Al vanaf het eerste fotoboekje staat de Pomme d'Or voorin aan de binnenkant van de kaft; in recente boekjes is deze naar achterin verplaatst met daarbij ook de Applause Award en nog recenter, de THEA Classic Award. In een aantal edities is een set pagina's opgenomen die uitgevouwen kunnen worden waardoor een doorlopend oppervlak van nagenoeg vier pagina's breed ontstaat. Deze werden meestal ingezet om de 'grote' attractie van dat moment breed uit te kunnen meten.

Lijsten van Efteling Publicaties

De Efteling heeft door de jaren heen diverse publicaties uitgebracht, variërend van jubileumboeken tot sprookjesboeken en biografieën.

Jubileumboeken:

  • Het Sprookje van de Efteling (1962)
  • Mam, een duppie voor de kip? (1992)
  • Kroniek van een Sprookje (2002)
  • Zijn we d'r al?

Informatie:

  • Informatie Junior 200: de Efteling (1980)
  • Mam, ik wil het paard! (1995)
  • Alles draait... ik zie sterretjes (1996)
  • De Vliegende Hollander: biografie van een spookschip (2005)
  • Hoe een sage tot leven kwam...

Biografieën:

  • Anton Pieck 85: een wonderlijk fenomeen (1980)
  • Anton Pieck: zijn leven, zijn werk (1981)
  • Peter Reijnders 1900-1974 (1984)
  • Anton Pieck: een 90-jarige ambachtsman (1985)
  • Op weg naar Ooit (1998)
  • Anton Pieck: Een romantisch tekenmeester (2008)
  • Olaf vertel eens...

Sprookjesboeken:

  • Sprookjes van Grimm (1942)
  • Het Efteling Sprookjesboek (1955)
  • De Twaalf Wonderlijke Sprookjes van Koningin Fabiola (1961)
  • Het Sprookjesboek van De Efteling (1967)
  • Sprookjes van de Efteling (1974)
  • Anton Pieck en de wonderbaarlijke geschiedenis van de Efteling (1982)
  • De Verwaende Haen (1984)
  • De Eftelingsprookjes deel 1 t/m 5 (1989)
  • De Bekroonde Sprookjes (1995)
  • Sprookjes & Vertellingen van de Efteling (1997)
  • D'r Waar 's (2002)
  • Sprookjes van de Efteling deel 1 t/m 7 (2008)
  • Sprookjesboek van de Efteling (2009)
  • Efteling Juweeltjes (2011)
  • Meer Sprookjes van de Efteling (2011)
  • Efteling Gouden Boekjes (2009-2017)
  • Prentenboeken (Van Goor) (2016-2019)
  • De Sprookjessprokkelaar vertelt...

Efteling Kleurplaten: Creativiteit voor Jong en Oud

Ben je op zoek naar een Efteling kleurplaat? Of je nu een ouder bent die een regenachtige middag wil vullen, een leerkracht die werkt rond het thema sprookjes, of een pedagogisch medewerker op de BSO die een rustige creatieve activiteit zoekt; je bent hier aan het juiste adres. In deze blog ontdek je de mooiste gratis printbare kleurplaten van de Efteling, van Jokie tot de nieuwe Danse Macabre, en leer je hoe je deze inzet voor de ontwikkeling van kinderen.

Wat maakt een Efteling Kleurplaat Zo Bijzonder?

Een Efteling kleurplaat is meer dan alleen een plaatje om in te kleuren. Het is een ticket naar de wereld van fantasie. Kinderen herkennen direct de iconische figuren uit het pretpark. Denk aan de wijze Langnek, de dappere ridder Joris en de Draak, de vrolijke Sprookjesboom of de mysterieuze Prinses op de Erwt. Deze herkenning maakt het kleuren extra magisch. Ze brengen hun favoriete herinneringen aan de Efteling opnieuw tot leven. Of het nu gaat om een stoere draak of een lief elfje, voor kinderen van 4-12 jaar is dit de perfecte manier om zich onder te dompelen in de wereld van sprookjes.

De Ontwikkelingsvoordelen: Educatief en Leuk

Kleuren lijkt een eenvoudige bezigheid, maar de educatieve voordelen zijn enorm. Het is een bewezen manier om spelenderwijs vaardigheden te ontwikkelen.

Fijne motoriek en concentratie oefenen

Wanneer een kind binnen de lijntjes van een tekening van Pardoes of een kasteel probeert te kleuren, traint het onbewust de fijne motoriek. De juiste potloodgreep en de precieze bewegingen zijn een perfecte voorbereiding op het leren schrijven. Daarnaast vraagt het afmaken van een uitgebreide plaat om concentratie oefenen en doorzettingsvermogen.

Rust en ontspanning

In een wereld vol schermen biedt een kleurplaat een welkome afwisseling. Veel ouders en leerkrachten merken dat kinderen tot rust komen tijdens het kleuren. Het geeft focus en werkt als een ontspannend moment, ideaal als rustige BSO activiteit na een drukke schooldag.

Illustratie van kind dat zich concentreert op het inkleuren van een Efteling kleurplaat.

Gratis Efteling Kleurplaten Printen: Voor Iedereen Wat Wils

Het mooiste is: je hoeft er de deur niet voor uit. Je kunt de mooiste kleurplaten gratis vinden en direct printen. Of je nu op zoek bent naar een specifiek figuur of een thema, er is altijd een geschikte plaat.

Populaire thema's om te printen:

  • Voor de kleintjes (4-6 jaar): Simpele Efteling kleurplaat met grote vlakken van Jokie of figuren uit de Sprookjesboom. Perfect voor het oefenen van de eerste kleurvaardigheden.
  • Voor de avonturiers (7-9 jaar): Actieplaten van Joris en de Draak of het spannende Danse Macabre kasteel. Deze hebben meer details en dagen kinderen meer uit.
  • Voor de detailspecialisten (10-12 jaar): Complexe platen van het Sprookjesbos met Langnek en de Prinses op de Erwt, of prachtige ontwerpen van de vriendelijke Pardoes. Zelfs volwassenen die van sprookjes houden, vinden hier steeds vaker hun plezier in. Kleuren is niet alleen voor kids!
  • Tijdloze klassiekers: Natuurlijk mag een stoere draak of een lief Sprookjesboomfiguurtje niet ontbreken.

Creatief aan de Slag: Knutselen met Efteling Kleurplaten

Een gratis printbare kleurplaat is de basis voor urenlang plezier. Maar waarom stoppen bij alleen kleuren? Hier zijn een paar creatieve ideeën om te knutselen met deze platen.

Maak je eigen Sprookjesbos:

Kleur meerdere platen (kasteel, bomen, figuren) in, knip ze uit en plak ze op een groot vel papier. Een ideaal knutselproject voor een kinderfeestje!

Tentoonstelling in de klas of thuis:

Organiseer een kleurwedstrijd en maak een echte galerij. Dit geeft kinderen een trots gevoel en stimuleert hun creativiteit.

Leren schrijven:

Laat kinderen na het kleuren een kort verhaal schrijven bij hun plaat. Wat beleeft Langnek vandaag in het Sprookjesbos? Dit combineert creatieve activiteit thuis met taalontwikkeling.

Praktische Tips voor het Perfecte Kleurresultaat

Om het kleuren nog leuker en mooier te maken, geven we je graag wat print- en kleurtips mee:

  • Papier: Print de Efteling kleurplaat op stevig A4-papier. Dit voorkomt dat de verf of stiften doordrukken op de tafel.
  • Materiaal:
    • Voor kinderen van 4-12 jaar raden we kleurpotloden aan. Ze geven controle en zijn perfect voor de fijne motoriek.
    • Stiften zijn geweldig voor grotere vlakken en geven een felle kleur, ideaal voor oudere kinderen.
  • Herbruikbaarheid: Wil je de plaat vaker gebruiken? Lamineer hem dan. Met uitwisbare stiften kunnen kinderen hem steeds opnieuw inkleuren.
  • Niveau: Zorg dat de kleurplaat past bij het kind. Kies voor de jongsten een plaat met grote vlakken en dikke lijnen. Voor de oudere kids mogen de platen van Joris en de Draak of de nieuwe attractie Danse Macabre juist uitdagender zijn met fijne details.

Of je nu op zoek bent naar een educatieve ochtend in de basisschool, een rustige activiteit op de BSO, of gewoon een leuk tijdverdrijf thuis: met een Efteling kleurplaat zit je altijd goed.

tags: #tekeningen #van #de #efteling #voor #volwassenen