Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters zijn na een afgebroken vakantie in Griekenland weer terug in Nederland. Hun terugkeer vond plaats op zaterdag kort na 20.00 uur met een KLM-lijnvlucht vanuit Athene op Schiphol. De vakantie werd afgebroken na ophef in de Tweede Kamer over de reis, terwijl de bevolking werd opgeroepen zoveel mogelijk thuis te blijven in verband met het indammen van de corona-uitbraak. Zowel van links als van rechts werd de vakantie van het koninklijk gezin als onverstandig beschouwd.
Koningsdag in Doetinchem: Een Zonnige Viering
Ondanks de controverse rond de vakantie, vierde het koninklijk gezin Koningsdag in Doetinchem. De Achterhoekse stad bereidde de koninklijke familie een royale ontvangst op een zonnige zaterdag, met zowel Nederlands als Duits publiek. Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem uitte zijn tevredenheid over het verloop van de viering. Hij gaf aan dat alles verliep zoals gewild en dat niet alleen hij, maar ook de koninklijke familie en de bezoekers genoten hebben van de dag. De burgemeester was van plan de tv-uitzending van de feestelijkheden later nog eens rustig terug te kijken.
Het koninklijk gezin arriveerde rond 12.00 uur in Doetinchem. Koningin Máxima was gekleed in het donkerblauw, Amalia in een lichtblauw jurkje met zilveren hakken, en prinses Alexia droeg een zwarte lange rok met een zwart leren jack en rode hakken en tas. De festiviteiten in Doetinchem begonnen ruim een uur later dan normaal, vanwege de uitvaart van paus Franciscus. Onder andere Normaal en Suzan & Freek traden op.
De Betekenis van Koningsdag en de Pauselijke Uitvaart
Koning Willem-Alexander stond in een videoboodschap voorafgaand aan Koningsdag stil bij het overlijden van paus Franciscus. Hij benadrukte dat de gemeenschapszin van de paus ook een kenmerk is van Koningsdag. De koning erkende dat het een dag met twee gezichten was vanwege de uitvaart, maar benadrukte de waarde van het samenzijn in de geest van de paus. Hij noemde Koningsdag een feest van verbinding en liefde, en stelde dat dit des te belangrijker is in tijden van spanningen en onzekerheden in de wereld. Vrijheid, gelijkwaardigheid en rechtszekerheid zijn volgens de koning niet vanzelfsprekend en vereisen de actieve inzet van iedereen.
Koningin Máxima deelde haar herinneringen aan haar ontmoeting met paus Franciscus in 2017 en benadrukte het belang van 'gemeenschap', een thema dat ook centraal stond in haar geloof.
Programma en Sfeer in Doetinchem
Het programma in Doetinchem was gevarieerd en omvatte onder andere vendeliers, vogelschieten, een sportspektakel en optredens van artiesten. De koninklijke familie woonde diverse optredens, sport- en spelactiviteiten bij. Bij het vertrek uit Doetinchem bedankte koning Willem-Alexander de stad en sprak hij zijn dankbaarheid uit dat Koningsdag later kon beginnen vanwege de pauselijke uitvaart. Prins Constantijn genoot van de muziek van de band Normaal, die het lied 'Oerend Hard' speelde.
De drukte langs de route van de koninklijke wandeling was groot. Met de zon die doorbrak, zat de sfeer er goed in. Veel mensen droegen oranje attributen en zwaaiden met vlaggetjes. Toeschouwers stonden rijen dik achter de dranghekken om een glimp van de royals op te vangen. Ook buiten het centrum was het feest, met veel versierde huizen en kinderen die kraampjes opzetten.
Vakantie-afbreking en Publieke Reactie
De beslissing om de vakantie in Griekenland af te breken kwam nadat er ophef was ontstaan over de reis. De timing van de vakantie, terwijl de bevolking werd opgeroepen thuis te blijven vanwege de corona-uitbraak, leidde tot kritiek vanuit de politiek. De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) bracht het nieuws van de afgebroken vakantie naar buiten. Koning Willem-Alexander gaf later aan dat er "heel lang gewikt en gewogen" was voordat de beslissing werd genomen om niet naar de uitvaart van paus Franciscus te gaan. Hij benadrukte de dankbaarheid dat Doetinchem het mogelijk maakte om Koningsdag iets uit te stellen, zodat de twee gebeurtenissen niet door elkaar liepen.
Prinsessen Amalia en Alexia: Studeren en Leven in het Buitenland
Tijdens Koningsdag in Doetinchem deelden ook prinses Amalia en prinses Alexia updates over hun leven. Prinses Alexia vermaakt zich prima in Londen, waar ze Civiele Techniek studeert aan University College London. Ze omschreef de studie als "pittig", maar gaf aan dat ze tussen de studie door ook de stad kan ontdekken en het er erg naar haar zin heeft. Ze wist nog niet hoe haar cijfers zouden uitvallen.
Prinses Amalia gaf aan het "ontzettend leuk" te hebben in Amsterdam, waar ze weer woont en studeert. Na een periode in Madrid te hebben gewoond en gestudeerd vanwege ernstige bedreigingen in Nederland, bedankte ze de stad Madrid met een plaquette voor de geboden steun. Amalia begon in 2022 met de studie Politics, Psychology, Law and Economics aan de Universiteit van Amsterdam en zet zich goed in voor haar studie.
Drukte in Andere Steden en Openbaar Vervoer
Naast Doetinchem werd Koningsdag ook in andere steden gevierd. De gemeente Amsterdam riep op niet meer naar de stad te komen vanwege de drukte. Ook in Utrecht nam de drukte op feesten toe, en de vrijmarkt op de singels in Groningen was vol. De NS meldde dat het in de treinen naar de grote steden "druk maar beheersbaar" was. De vervoerder reed een speciale dienstregeling met meer en langere treinen. In Doetinchem zorgde Arriva voor extra treinen en bussen om de toestroom van bezoekers op te vangen.
Vroege Jaren en Opleiding van Koning Willem-Alexander
Koning Willem-Alexander, geboren op 27 april 1967 in Utrecht, is het oudste kind van prinses Beatrix en prins Claus. Na zijn geboorte werden traditioneel 101 saluutschoten afgevuurd. In zijn jeugd woonde hij in Kasteel Drakensteyn en volgde hij onderwijs aan de Nieuwe Baarnsche School en Het Baarnsch Lyceum. In 1981 verhuisde het gezin naar Paleis Huis ten Bosch in Den Haag, waar hij zijn middelbare school vervolgde aan het Vrijzinnig-Christelijk Lyceum. Tijdens zijn puberteit, toen hij niet goed overweg kon met zijn ouders, vervolgde hij op eigen verzoek zijn opleiding aan het Atlantic College in Wales.
Na het behalen van zijn International Baccalaureate in 1985, vervulde hij zijn militaire dienstplicht bij de Koninklijke Marine. Vanaf 1987 studeerde hij geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden. Tijdens zijn studententijd was hij lid van de Leidse Studenten Vereniging Minerva. In 1993 behaalde hij zijn doctoraalexamen geschiedenis. Na zijn studie begon zijn voorbereiding op het koningschap, waarbij hij cursussen volgde bij de Koninklijke Landmacht en zich meer in het openbare leven profileerde.
Militaire Dienst, Vliegopleiding en Internationale Ambities
Koning Willem-Alexander vervulde zijn militaire dienstplicht bij de Koninklijke Marine van augustus 1985 tot januari 1987. Na zijn dienstplicht begon hij in augustus 1987 met zijn studie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden. Tijdens zijn studententijd was hij lid van de Leidse Studenten Vereniging Minerva.
Naast zijn academische en militaire loopbaan, volgde Willem-Alexander een vliegopleiding bij de KLM Flight Academy. Sinds halverwege de jaren negentig is hij twee keer per maand gastvlieger bij KLM Cityhopper om aan de minimale vlieguren te voldoen. Hij vloog ook als gastvlieger bij Martinair. Tijdens zijn militaire dienst legde hij zijn taken neer toen hij koning werd, maar mag hij militaire uniformen blijven dragen zonder rangonderscheidingstekens.
Hij was voorzitter van de Adviesgroep Water en Sanitaire Voorzieningen van de Verenigde Naties. Als koning is Willem-Alexander automatisch voorzitter van de Raad van State.
Activiteiten en Controverses
In 1986 reed Willem-Alexander onder de schuilnaam W.A. van Buren de Elfstedentocht uit, wat enige opschudding veroorzaakte vanwege zijn opzichtige kleding met logo's. Tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta veroorzaakte zijn gedrag opnieuw opschudding. In 1998 werd hij lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), met de afspraak zich niet met politiek bezig te houden en zijn functie neer te leggen bij zijn troonsbestijging.
In 2001 verwees Willem-Alexander tijdens een persontmoeting in New York naar een ingezonden brief in de Argentijnse krant La Nación, met betrekking tot de rol van de vader van Máxima Zorreguieta tijdens het dictatoriale regime van Videla. Dit leidde tot kritiek van minister-president Wim Kok. Tijdens de presentatie van zijn verloving erkende Willem-Alexander dat zijn verwijzing "stom" was geweest.
Het koningspaar woonde in Villa Eikenhorst en had een vakantiehuis in Mozambique, wat kritiek opleverde vanwege de bouw in een arm land. In 2020, tijdens de coronacrisis, vloog het koningspaar met hun kinderen naar hun vakantiehuis in Griekenland, wat leidde tot een videoboodschap van de koning waarin hij het Nederlandse volk toesprak.