De vraag "Was daar een vliegveld dan?" roept direct de herinnering op aan de vele vliegtuigen die overvliegen en de speculatie over hun bestemming. De richting van het vliegveld Bergen, waar een aanzienlijk deel van Nederlands beste jachtvliegtuigen gestationeerd was, werd op een bepaalde avond rond vier uur gekenmerkt door zware explosies, wat de aandacht trok van de inwoners van Sint-Pancras.
De Oprichting en Militaire Functie van Vliegveld Bergen
De aanleg van een militair vliegveld aan de Groeneweg in de Bergermeerpolder begon in 1937. Reeds in 1939 kon het vliegveld worden opengesteld voor de eerste vliegtuigen. Met de aankondiging van de mobilisatie op 24 augustus van dat jaar werd begonnen met de inkwartiering van duizenden militairen in Bergen aan Zee. Bij de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940 verschenen Duitse verkenners en bommenwerpers al vroeg in de ochtend boven Bergen. Het eerste bombardement vernielde acht Fokker vliegtuigen en liet talloze bomkraters achter op het landingsterrein.
Persoonlijke Connecties en Herinneringen
De historische gegevens over het vliegveld Bergen resoneren met persoonlijke herinneringen. Het idee dat de eigen vader, die kort na de eerste verjaardag van de auteur overleed, in die periode in de omgeving gelegerd was als dienstplichtig soldaat bij de Genietroepen, met als taak het bedienen van zoeklichten, is bijzonder. Dit blijkt uit bewaard gebleven post van hem.
Een door de vader op 19 december 1939 aan zijn verloofde, de latere moeder, gestuurde kaart met poststempel Egmond a/d Hoef, illustreert de communicatie in die tijd. De auteur, die momenteel een week verblijft in het huis van de dochter van Marijke, koos voor een fietstocht in de omgeving, terwijl Marijke de Gay Pride in Amsterdam bezocht.
De Zoektocht naar het Vliegveld
Tijdens een fietstocht van 50,3 kilometer, waarbij de auteur de conditie voelde tegenvallen, ontstond de nieuwsgierigheid naar de locatie van het voormalige vliegveld. Via computers werd gezocht op "vliegveld bergen nh". Routenet bood uitkomst voor de locatie van de Groeneweg. Bij de entree van Bergen werd een plattegrond geraadpleegd om de route te bepalen. Nabijgelegen parkeerplaatsen van sportcomplexen boden uitkomst.
De auteur maakte foto's van bunkers, waarbij de huidige functie zoveel mogelijk buiten beeld werd gehouden. Een uitgestrektheid bood de mogelijkheid om zich een voormalig vliegveld voor te stellen. Bij een boerderij met paarden werd een gesprek aangeknoopt met een bewoner, die uitlegde waar het vliegveld zich bevond: "Daar achter dat bos was het." Hij wees op loodsen met legerauto's en een complex met bunkers.
De weg naar het vliegveld bleek slecht berijdbaar te zijn, en een verbodsbord markeerde het begin van een pad. De auto werd aan de berm geparkeerd. Het laatste deel van de route ging langs een hekwerk, waarna een geasfalteerde weg volgde die leidde naar een toegangshek van het omheinde terrein, dat eigendom bleek te zijn van de Landmacht.
De Oorlogstijd en Communicatieproblemen
De periode na de Duitse inval was verwarrend. De vader deed pogingen om zijn ouders te informeren over zijn welzijn. Post van militairen was aan strikte regels onderworpen, maar het militaire apparaat leek ontregeld, waardoor de post van de vader het thuisfront niet of met grote vertraging bereikte. In de eerste week werden minstens vijf briefkaarten verstuurd met de mededeling dat alles goed ging, en dat er geen contact kon worden gelegd met zijn broer Jo, die ook in de omgeving gelegerd was.
Een briefkaart, verzonden naar grootouders door een gezin in Egmond aan Zee, waar de vader regelmatig kwam, gaf de geruststelling dat Klaas en zijn vrienden het goed maakten. Ze waren op hun oude standplaats ’t Woud geweest, hadden daar opgeruimd en waren langsgeweest om de familie gerust te stellen. Klaas had ook Johannes, de andere zoon, in Bergen aan Zee bezocht, die het ook goed maakte. Het gebrek aan communicatie was voor de grootouders ongetwijfeld zwaar.
De genoemde locatie ’t Woud bleek een gebouw te zijn geweest dat eerst dienst deed als Koloniehuis en later als "Stoomwasscherij". Volgens de Stichting Historisch Egmond was dit een geschikte locatie om met zoeklichten de luchtdoelartillerie te ondersteunen bij de beveiliging van het vliegveld. Twee bij elkaar horende foto's, van dezelfde fotograaf uit Alkmaar, bevestigden dat dit gebouw ’t Woud was.
Herstel van Contact en Verdere Informatie
Er kwam een moment dat het contact tussen de vader en zijn thuisbasis hersteld was. Er werden kaarten ontvangen en gelezen. Jo werd gesproken in Bergen aan Zee. De dankbaarheid was groot nu bekend was dat het thuisfront in orde was. Er werd verzocht om spoedig weer te schrijven, waarbij brieven ook welkom waren. Er waren zoveel mogelijk berichten verzonden, en hoewel het veel was, was het beter dan niets.
Bij het herlezen van "Wespennest Leeuwarden", delen 1, 2 en 3, kwam de auteur opnieuw het vliegveld Bergen tegen. Online onderzoek leverde weinig fotomateriaal op over dit satellietvliegveld van het "wespennest". Een boek met veel informatie en foto's werd aanbevolen.
De Moderne Herkenbaarheid van het Vliegveld
Het voormalige vliegveld Bergen is nog steeds duidelijk herkenbaar op Google Earth. De satellietbeelden, die relatief recent zijn, tonen de betonnen platforms waar vroeger de hangaars stonden, en opvallend het zuidoostelijke verspreidingsgebied uit de Luftwaffe-tijd. De halfcirkelvormige taxibaan en meerdere betonnen opstelplaatsen zijn nog zichtbaar. In plaats van de Me-110's van de IV./NJG 1, groeit er nu tarwe tussen de oude taxibanen. Ook zijn er meerdere Flak- en andere bunkers zichtbaar in het noordwesten, evenals de "bereitschafts"-hangaar aan de westkant, bij de oude perimeter taxibaan en het kanaal.
Museum Vliegveld Bergen en Bunkerdorp
Het museum Vliegveld Bergen heeft de afgelopen jaren een aanzienlijke stijging in bezoekersaantallen gekend, waardoor het museum uit zijn voegen is gegroeid. Daarnaast hebben enkele oudere vrijwilligers besloten te stoppen. Het museum bedankt deze vrijwilligers voor hun inzet. De bunker waarin het museum gevestigd was aan de Groeneweg is vanaf heden niet meer te bezoeken. Bezoekers worden uitgenodigd om op vrijdagen de locatie aan de Hoeverweg te bezoeken, evenals tijdens andere openingstijden.
Stichting Bunkerdorp richt zich op het behoud van de historische en natuurlijke belangen van de bunkers aan de Hoeverweg. De samenvoeging met museum Vliegveld Bergen wordt als een welkome stap gezien, aangezien Bunkerdorp deel uitmaakt van het voormalige vliegveld. De collecties van beide instellingen vullen elkaar aan, wat resulteert in een breder aanbod op één locatie en de mogelijkheid om meer bezoekers te ontvangen.
Culturele Activiteiten en Evenementen in de Regio
De regio rond Bergen biedt een breed scala aan culturele activiteiten. Er zijn regelmatig comedy try-outs met ervaren en aanstormende comedians in een cafésetting. In de Taverne worden avonden georganiseerd met old school funk, disco, early nineties house en hedendaagse hits, gedraaid door DJ's Gerard en Michael. Bands zoals Free Little Birds, die nummers van Stray Cats, Chris Isaak, Elvis, Lou Reed en Johnny Cash spelen, treden op. Ook Jamzz - House & Hardhouse, bestaande uit Jazz & Jamie, brengt energieke sets.
Muziekcafé Soigne in Egmond Binnen organiseert op zondagmiddagen muziekoptredens van september tot juni, een open podium voor diverse artiesten. Het Heilooër Theater & Filmhuis de Beun biedt een gevarieerd programma met theater, film en andere culturele evenementen. De serie culturele avonden "Uit in Binnen" in dorpshuis De Schulp omvat taal en muziek, met optredens van dichters, zangers en koren.
Textielkunstenaar Mirjam van der Linden werkt met denim en eco-prints, waarbij mens, natuur en hergebruik centraal staan. Kunstfotograaf, schrijver en dichter Sabrina Vermeulen onderzoekt in haar werk de fluïde aard van tijd en bestaan. FLAUWE POWER biedt een eclectische muzikale reis, van Ananda Shankar tot Bad Brains.
Films zoals die van de Oekraïense cineast Aleksandr Zaporoshchenko, die zich afspeelt in het Byzantijnse Dochiariou klooster op de berg Athos, worden vertoond. Werk van Klemens Ortmeyer is te zien in de expositieruimte van de Benedictushof van de Abdij van Egmond.
The Truffle Valley Boys uit Italië eren de begintijd van bluegrass met hun authentieke geluid en optredens. Het gratis toegankelijke festival Bergen Live verandert het centrum van Bergen in een openluchtpodium. Talent on Stage biedt een platform voor muzikaal talent.
Een filmclub organiseert gezamenlijke filmvertoningen en besprekingen, waarbij diepgaande analyses van films centraal staan. Arthur Japin, bekend van zijn indrukwekkende reeks boeken, waaronder een verhaal over de aspiraties van zangeres Anna Witsen, inspireert met zijn werk.
Fanfareorkesten en opleidingsorkesten verzorgen optredens in voorjaarsstijl. Een Bonnie Raitt Tribute Band brengt de bluesrock van Bonnie Raitt ten gehore, met een stem die opvallend veel lijkt op die van de originele artieste.
De Egmondse Pecha Kucha middag biedt presentaties van 11 sprekers, elk met 20 foto's die 20 seconden per stuk worden getoond. Beer Boneschansker is aangesteld als 'Kwartiermaker' voor het Slotkwartier, met als doel het gebied gastvrijer te maken.
De film "Wuthering Heights" vertelt een gedurfd liefdesverhaal. Pianist Julian Schneemann en hoboïst Bart Schneemann presenteren een cyclus met Schubert-liederen, waarbij Schubert wordt vergeleken met de Leonard Cohen van de voorvorige eeuw.
Boeken over Vliegveld Bergen
Er zijn boeken beschikbaar over Vliegveld Bergen, waaronder "Vliegveld Bergen NH, 1938-1945" van J.H. Schuurman. Dit boek behandelt de aanleg van het 'vliegpark', de Duitse aanval in mei 1940, de strijd van de Fokkers en de geallieerde offensieven gedurende de oorlog.
Vliegveld Bergen in Bergen op Zoom en Soesterberg
Hoewel de focus ligt op Vliegveld Bergen in Noord-Holland, wordt ook melding gemaakt van een woongebied genaamd "De Vliegbasis" aan de rand van Park Vliegbasis Soesterberg. Dit gebied combineert landschap en geschiedenis, met een woningaanbod variërend van betaalbare huur- en koopwoningen tot vrijstaande woningen en kavels voor zelfbouw. Alle woningen zijn energiezuinig en passen in het landschap.
Tijdens openstellingen op het terrein van Vliegbasis Soesterberg kan Duits luchtafweergeschut worden bewonderd, met Duitse reenactors en vliegtuigmotoren. Er is een fototentoonstelling over Duitse piloten die vanaf Vliegveld Bergen vlogen, hun successen en overlevingskansen. Ook is er een tentoonstelling over Bunkerdorp en het dagelijks leven van Duitse soldaten, gerelateerd aan de boeken "Slagveld Noord-Holland" en "In het hol van de leeuw".
Vervoersmogelijkheden Bergen Airport (Noorwegen)
De informatie over vervoersmogelijkheden van en naar Bergen Airport (Noorwegen) omvat verschillende opties:
- Taxi: Ongeveer 400 NOK voor een rit van 20 minuten naar het centrum. Taxi's kunnen online gereserveerd worden.
- Openbaar Vervoer (Tram/Bybanen): 40 NOK per persoon voor een rit van 44 minuten naar het centrum (Byparken). De tram rijdt frequent, ook in het weekend. Tickets zijn verkrijgbaar bij automaten en via de app 'Skyss Billett'.
- Bus (Flybussen FB50/FB51): Ongeveer 169 NOK per persoon voor een rit van 30 minuten naar het centrum (Festplassen). Familjetickets zijn beschikbaar.
Een huurauto is beschikbaar bij grote aanbieders zoals Avis, Budget, Hertz, Europcar en Sixt, wat aan te raden is voor het verkennen van de omgeving.
Parkeermogelijkheden op Bergen Airport zijn divers, inclusief een parkeergarage (P2 en P3) en diverse andere parkeerterreinen (P0, P4, P11-P15). Online boeken van een parkeerplaats wordt aangeraden.
