Vakantiegedrag Nederlanders: Cijfers en Trends

In 2024 vertoonden de vakantiecijfers van Nederlanders een opvallende trend: hoewel er minder vaak op vakantie werd gegaan, stegen de totale uitgaven aan vakanties ten opzichte van 2023. Dit suggereert een verschuiving naar kortere, maar duurdere vakanties.

Vakantieparticipatie en Bestedingen in 2024

Het aantal overnachtingen tijdens vakanties lag in de zomerperiode van 2024 op 177 miljoen, een daling ten opzichte van 184 miljoen in 2022 en 2023. Ter vergelijking: in de jaren voor corona lag dit aantal nog ruim boven de 200 miljoen. De gemiddelde kosten van een vakantie waren in de zomer van 2024 aanzienlijk hoger dan voorheen. In totaal ondernamen Nederlanders 21,6 miljoen zomervakanties, met een gemiddelde duur van 9 dagen. De dagelijkse kosten van een vakantie bedroegen gemiddeld 77 euro, wat een stijging is ten opzichte van 66 euro per dag in 2022.

72 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder ging in de zomer van 2024 op vakantie, gemiddeld twee keer per persoon. De totale bestedingen aan vakanties in de zomerperiode (mei tot en met september) bedroegen 15,3 miljard euro, wat resulteerde in een gemiddelde van 1.417 euro per vakantieganger. Dit is een significante toename ten opzichte van eerdere jaren, wat de trend van hogere uitgaven per vakantie onderstreept.

Populaire Bestemmingen en Reisduur

Frankrijk was in de zomer van 2024 het populairste land van bestemming, met 2,1 miljoen vakanties. Duitsland volgde met 1,8 miljoen vakanties, en Spanje met 1,3 miljoen. België en Italië maakten de top vijf compleet met elk 1,1 miljoen vakanties. Over het gehele jaar 2024 was Duitsland de meest bezochte bestemming, gevolgd door Frankrijk.

De gemiddelde vakantieduur in 2024 was 9 dagen. Vooral rondreizen en toertochten duurden met 16 dagen langer dan gemiddeld. Ook verblijf in een eigen onderkomen, zoals een vakantiehuis of een vaste standplaats voor een toercaravan, en zon- en strandvakanties waren met 13 dagen relatief lang. Ruim de helft van de zomervakanties (55 procent) had een buitenlandse bestemming.

Thuisblijvers en Winterse Vakanties

In de zomerperiode van 2024 ging 28 procent van de mensen van 15 jaar of ouder niet op vakantie. Een kwart van hen (7 procent van alle 15-plussers) ging wel in het winterseizoen op reis. Over heel 2024 bleef 21 procent van de Nederlanders helemaal thuis. De meest genoemde reden hiervoor was de voorkeur om thuis te blijven, wat door 32 procent van de niet-vakantiegangers werd aangegeven.

Binnenlandse Vakanties in 2024

Inwoners van Nederland maakten in 2024 ruim 16 miljoen reizen binnen Nederland, wat neerkomt op ongeveer 66 miljoen overnachtingen. Zowel het aantal reizen als het aantal overnachtingen lag lager dan in 2023. Een binnenlandse vakantie duurde gemiddeld 4,1 nachten. De meeste binnenlandse vakanties waren gericht op ontspanning, gevolgd door familiebezoek en actieve uitstapjes. Gelderland bleef de populairste provincie voor vakanties in eigen land, gevolgd door Noord-Brabant, Noord-Holland en Limburg. Opvallend was dat vaste standplaatsvakanties juist iets vaker voorkwamen dan een jaar eerder.

Buitenlandse Vakanties in 2024

Voor buitenlandse reizen trokken Nederlanders in totaal 20,1 miljoen keer de grens over, goed voor bijna 189 miljoen overnachtingen. Een buitenlandse vakantie duurde gemiddeld 9,4 nachten. Het totaal aantal buitenlandse toeristische vakanties nam weliswaar iets af, maar vaste standplaatsvakanties naar het buitenland werden vaker geboekt. Duitsland bleef ook in 2024 de favoriete buitenlandse bestemming voor Nederlanders, gevolgd door Frankrijk, Spanje en België.

Historisch Perspectief op Toerisme in Nederland

Toerisme is in Nederland een belangrijke economische sector met een rijke geschiedenis. Al in de middeleeuwen bestond er een vorm van toerisme, met name de bedevaart. Steden als Maastricht en Amsterdam trokken destijds al veel bezoekers.

In de 17e en 18e eeuw werd Nederland steeds vaker bezocht door buitenlandse toeristen, voornamelijk welgestelde Engelsen die op doorreis waren naar andere Europese bestemmingen. Binnenlands toerisme was in deze periode nauwelijks aanwezig. De ontwikkeling van het spoorwegnet in de 19e eeuw stimuleerde zowel het binnenlandse als het buitenlandse toerisme. Kustplaatsen als Scheveningen en toeristische oorden in het Zuid-Limburgse Heuvelland, zoals Valkenburg, werden populair.

De oprichting van de eerste Verenigingen voor Vreemdelingenverkeer (VVV) in de 19e eeuw markeerde de professionalisering van de toeristische sector. In de jaren 1960 en 1970 ontstond het massatoerisme, wat leidde tot zowel positieve economische effecten als uitwassen.

Toerisme als Economische Motor

In 2018 gaven alle toeristen, binnen- en buitenlandse, 87,5 miljard euro uit in Nederland. Het toerisme droeg 4,4% bij aan het Bruto Binnenlands Product (BBP), met de horeca als belangrijkste subsector. Het aantal banen in de toeristische sector bedroeg 791.000.

Het aantal buitenlandse bezoekers aan Nederland fluctueerde door de jaren heen, met een piek in 2019. Na een dip tijdens de coronajaren 2020 en 2021, zette de groei zich vanaf 2022 weer voort. De meeste buitenlandse toeristen komen uit Europa, met name uit buurlanden als Duitsland en België.

Trends en Toekomstverwachtingen

Het toerisme in Nederland is zo goed als terug op het niveau van voor de coronapandemie. In 2024 gaven Nederlandse en buitenlandse toeristen in Nederland een recordbedrag uit van 111,2 miljard euro. Hoewel Nederlandse toeristen traditioneel het meest uitgeven, nemen de uitgaven van buitenlandse toeristen sneller toe.

Voor 2025 wordt een groei van het uitgaand toerisme van 2% verwacht, met een bescheidener groei van 1% voor binnenlands toerisme. Nederlanders blijven fervente vakantiegangers, waarbij 88% van plan is volgend jaar weer op vakantie te gaan. Er is echter een verschuiving zichtbaar in reisgedragingen: vakantiegangers zoeken naar een balans tussen betaalbaarheid, het vermijden van drukte en extreem weer.

Drukte en betaalbaarheid zijn belangrijke factoren die de keuzes van vakantiegangers beïnvloeden. Veel Nederlanders geven aan bepaalde bestemmingen te mijden vanwege overtoerisme, hoewel populaire landen als Spanje, Italië en Frankrijk nog steeds grote aantrekkingskracht hebben. Stijgende prijzen zorgen ervoor dat veel mensen hun vakantiegedrag aanpassen, bijvoorbeeld door te kiezen voor goedkopere accommodaties of minder vaak op vakantie te gaan.

Binnenlands toerisme blijft populair, met een groeiende interesse in bungalowparken. Populaire provincies voor binnenlandse vakanties zijn Gelderland, Limburg en Noord-Holland. Verre bestemmingen winnen terrein, met name in Azië, waar Thailand en Japan steeds populairder worden bij jongere generaties.

tags: #cijfers #reizen #nederland