De Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (KLM) en haar dochterondernemingen

De Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V. (KLM), internationaal bekend als KLM Royal Dutch Airlines, is de nationale luchtvaartmaatschappij van Nederland. Opgericht in 1919, is KLM de oudste luchtvaartmaatschappij ter wereld die nog steeds onder haar oorspronkelijke naam opereert. De thuishaven van KLM is de luchthaven Schiphol, met het hoofdkantoor gevestigd in Amstelveen. KLM opereert wereldwijd en vormt de kern van de KLM Groep, waartoe ook dochterondernemingen als KLM Cityhopper, Martinair en Transavia behoren.

De oprichting van de 'Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën' vond plaats op 7 oktober 1919, met een startkapitaal van 1,2 miljoen gulden, bijeengebracht door acht zakenlieden. Albert Plesman werd benoemd tot administrateur en later directeur. Op 12 september 1919 verleende Koningin Wilhelmina het predicaat ‘Koninklijk’ aan de in oprichting zijnde KLM.

Historisch gebouw van het notariskantoor waar de oprichtingsakte van KLM werd getekend.

De eerste commerciële vlucht van KLM vond plaats op 17 mei 1920, van Londen naar Amsterdam, met een gehuurde De Havilland DH.16. Op 1 oktober 1924 werd de allereerste lijnvlucht naar Batavia (het huidige Jakarta) uitgevoerd, destijds de langste lijnvlucht voor de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog hervatte KLM haar lijndiensten en was in 1946 de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die lijndiensten naar de Verenigde Staten startte.

Evolutie van de Vloot en Netwerkuitbreiding

In 1971 introduceerde KLM de Boeing 747, gevolgd door de DC-10 in 1972, wat het begin markeerde van de widebody-vloot. Het netwerk werd voortdurend uitgebreid met non-stop bestemmingen over de hele wereld.

Illustratie van een Boeing 747 in de klassieke KLM-kleuren.

Dochterondernemingen en Samenwerkingen

Voor het binnenlandse luchtverkeer werd in 1966 NLM Cityhopper opgericht, dat later, na een fusie met Netherlines in 1991, verderging onder de naam KLM Cityhopper. KLM bezit sinds 1968 een belang van 50% in Martinair, en probeerde in 1998 tevergeefs de resterende aandelen over te nemen vanwege mogelijke monopolievorming.

In 1988 verwierf KLM 40% van de aandelen in Transavia, en in 1991 werd Transavia een volledige dochteronderneming van KLM nadat Nedlloyd haar resterende aandelen verkocht. Samenwerking met buitenlandse maatschappijen werd steeds belangrijker. Vanaf 1993 werkte KLM nauw samen met Northwest Airlines in een joint venture voor vluchten tussen de VS en Europa. Deze samenwerking, samen met pogingen tot fusies met andere Europese maatschappijen, culmineerde uiteindelijk op 5 mei 2004 in de fusie met Air France tot de holding Air France-KLM.

KLM UK ontstond in 1998 als voortzetting van AirUK, met KLM als 100% eigenaar. In 2000 begon KLM UK met de opzet van een nieuwe dochtermaatschappij, Buzz, die in 2003 werd verkocht aan Ryanair.

Historische Momenten en Operaties tijdens Oorlogstijd

Tijdens de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940 bevonden zich diverse KLM-toestellen buiten Nederland. Een aantal DC-3's en een DC-2 werden naar Engeland gedirigeerd, terwijl andere toestellen terechtkwamen in het Australië-Indonesië-gebied. De KLM-toestellen en bemanningen in het Oosten onderhielden verbindingen tussen Palestina, Indonesië en Australië voor de Koninklijke Nederlandsch-Indische Luchtvaart Maatschappij (KNILM).

Fusie met Air France en Vorming van Air France-KLM

Op 30 september 2003 kondigden Air France en KLM aan een nieuwe holdingmaatschappij, Air France-KLM, op te richten. Hoewel beide maatschappijen onafhankelijk bleven opereren, ontstonden er synergieën op het gebied van gezamenlijke inkoop en toegang tot elkaars netwerken. De holding, die gevestigd is in Parijs, opereert onder Frans recht, terwijl KLM onder Nederlands recht blijft vallen, wat cruciaal is voor het behoud van landings- en overvliegrechten. Het aandeel Air France-KLM werd op 5 mei 2004 geïntroduceerd op de beurzen van Amsterdam, Parijs en New York.

Logo van de Air France-KLM holding.

De fusie met Air France betekende tevens de toetreding van KLM tot de luchtvaartalliantie SkyTeam, waar Air France al lid van was. Air France-KLM heeft sindsdien interesse getoond in verdere uitbreiding, waaronder een poging tot overname van Alitalia en de overname van Martinair. In 2007 werd het Belgische VLM Airlines overgenomen.

In 2009 werd een samenwerkingsverband aangegaan met Delta Air Lines voor trans-Atlantische vluchten en vluchten tussen Amsterdam en India, en tussen Noord-Amerika en Tahiti. Air France-KLM onderzoekt de mogelijke verkoop van een deel van haar belang in Servair, de op twee na grootste cateraar in de luchtvaartsector.

In 2022 kondigden Air France-KLM en de Franse rederij CMA CGM een strategische samenwerking aan op het gebied van luchtvracht, waarbij CMA CGM een aandelenbelang van 9% in Air France-KLM nam. Na de coronapandemie heeft Air France-KLM een claimemissie afgerond om het vermogen te versterken en schulden af te lossen. In 2024 werd Air France-KLM aandeelhouder in SAS Groep, dat tevens toetrad tot de SkyTeam alliantie.

Transavia: Low-Cost, Low-Fare

Transavia functioneert als een lagekostenluchtvaartmaatschappij binnen Air France-KLM, en biedt lijndiensten en chartervluchten aan naar ruim 90 bestemmingen. Het bedrijf vliegt vanaf Schiphol en diverse regionale luchthavens in Nederland, evenals vanuit Parijs met Transavia France. Jaarlijks vervoert Transavia ongeveer 5 miljoen passagiers.

HOP!: Regionaal Vervoer

In 2013 lanceerde Air France-KLM HOP!, een nieuwe regionale prijsvechter die de drie regionale dochtermaatschappijen Compagnie Aérienne Brit Air, Régional en Airlinair samenvoegde. HOP! vloog naar 136 bestemmingen, voornamelijk binnen Frankrijk en naar nabijgelegen landen, met als doel kosten te besparen en de concurrentie aan te gaan met Ryanair en easyJet. Begin 2019 werd HOP! geïntegreerd in Air France, waarbij de naam HOP! als toevoeging behouden bleef.

De Nederlandse Staat als Aandeelhouder

In februari 2019 verwierf de Nederlandse staat een belang van 14% in Air France-KLM omwille van luchtvaartpolitieke redenen, aangezien de meerderheid van de aandeelhouders in KLM de Nederlandse nationaliteit moet hebben.

Financiële Resultaten en Duurzaamheid

KLM rapporteert met een boekjaar dat overeenkomt met een kalenderjaar. De omzet wordt voor circa twee derde behaald met passagiersvervoer. Het bedrijf heeft in het verleden te maken gehad met financiële verliezen, onder meer als gevolg van de kredietcrisis en de coronapandemie. In 2022 gebruikte de KLM-vloot een aanzienlijke hoeveelheid conventionele brandstof, met een zeer beperkt aandeel duurzame brandstof.

KLM streeft naar winstgevende groei die bijdraagt aan de economische, maatschappelijke en sociale ontwikkeling. Het bedrijf wil Europa's meest klantgerichte, innovatieve en efficiënte netwerk carrier worden. Met een focus op slimme partnerships en het verkennen van nieuwe bestemmingen, biedt KLM wereldwijde bereikbaarheid via een uitgebreid netwerk. Het hub-and-spoke-netwerk, met Schiphol als centrale hub, zorgt voor een hoge mate van flexibiliteit en keuzevrijheid voor passagiers en vrachtvervoerders.

KLM zet zich in voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (CSR) en streeft, samen met Air France, naar een geïntegreerde aanpak in de luchtvaartindustrie. Het bedrijf heeft zich gecommitteerd aan de VN-millenniumdoelen en is herhaaldelijk erkend als de meest duurzame airline ter wereld.

KLM en haar Diensten

KLM biedt verschillende reisklassen aan, waaronder Business Class, Premium Comfort Class, Economy Comfort Class en Economy Class. De World Business Class biedt luxe stoelen die volledig plat kunnen worden gelegd, met diverse voorzieningen zoals massagefunctie, privacyschermen en persoonlijke entertainmentsystemen. Passagiers in Business Class genieten van exclusieve faciliteiten, waaronder toegang tot lounges en extra bagagevrijdom.

Interieur van de KLM World Business Class cabine.

Sinds 1952 deelt KLM iconische Delfts blauwe huisjes uit aan passagiers in de World Business Class. Deze huisjes, oorspronkelijk ontworpen naar het voorbeeld van historische grachtenpanden, zijn uitgegroeid tot een gewild verzamelobject. Ieder jaar wordt op 7 oktober, de oprichtingsdag van KLM, een nieuw huisje aan de collectie toegevoegd.

Voor kortere vluchten biedt KLM Europe Business Class, waarbij de middelste stoel wordt vrijgelaten voor extra comfort. Sinds 2022 is de Premium Comfort Class geïntroduceerd, een nieuwe reisklasse die de ruimte tussen Business Class en Economy Class overbrugt, met bredere en langere stoelen en een luxere catering.

In de Economy Class wordt een comfortabele zitplaats gegarandeerd, met opties voor stoelen met extra beenruimte. Passagiers ontvangen een warme maaltijd en gratis drankjes, inclusief alcoholische dranken.

De KLM Vloot en Historische Vliegtuigen

KLM opereert een vloot die onder andere bestaat uit Boeing 777-200ER, Boeing 777-300ER en Boeing 787-9 toestellen. De iconische Boeing 747, die bijna 50 jaar deel uitmaakte van de blauwe vloot, werd in 2003 uitgefaseerd. Een van deze toestellen, de PH-BUK 'Louis Blériot', is deels gedemonteerd en tentoongesteld in het Aviodrome.

De kleurenschema's van KLM-vliegtuigen zijn door de jaren heen geëvolueerd. Lange tijd kenmerkten blankmetalen rompen met een blauwe streep het beeld, later gevolgd door witte rompen met blauwe lijnen. Vanaf 1971 werden de vliegtuigen voorzien van een helderblauwe kleur met een lichtgrijze romp en een donkerblauwe lijn langs de ramen. In 2014 werd een nieuw kleurenschema met een "boog" op de neus geïntroduceerd, en in 2016 werd een speciaal oranje kleurenschema geschilderd ter ere van Koningsdag.

Een KLM Boeing 777-300ER met het speciale oranje kleurenschema.

KLM Asia: Navigeren door Politieke Gevoeligheden

Onder de naam KLM Asia vliegt KLM rechtstreeks van Amsterdam naar Taiwan. Dit is een aanpassing aan de politieke realiteit, waarbij China Taiwan niet als een zelfstandige staat erkent en luchtvaartmaatschappijen die naar China willen vliegen, verbiedt naar Taiwan te vliegen. Door de kroon van de vliegtuigen te verwijderen en een andere naam op de toestellen te plaatsen, is het wettelijk toegestaan om zowel naar China als naar Taiwan te vliegen.

Toekomstvisie en Innovatie

KLM kijkt met een focus op de toekomst, wat blijkt uit de samenwerking met TU Delft aan het vliegtuig van de toekomst: de Flying-V. Een geslaagde testvlucht van een schaalmodel markeerde een belangrijke mijlpaal.

De toevoeging van Sustainable Aviation Fuel (SAF) aan vluchten die uit Amsterdam vertrekken, onderstreept de inzet van KLM op het gebied van duurzaamheid. KLM streeft ernaar de standaard te zetten voor een geïntegreerde duurzame aanpak in de luchtvaartindustrie.

tags: #dochter #maatschappij #van #de #klm