KLM, de nationale luchtvaartmaatschappij van Nederland, heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot 1919. Gedurende meer dan een eeuw heeft de maatschappij zich ontwikkeld tot een wereldwijd opererende speler in de luchtvaartindustrie, gekenmerkt door innovatie, service en een sterke Nederlandse identiteit.
De Oprichting en Vroege Jaren van KLM
Op 7 oktober 1919 werd de 'Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën' opgericht, met een startkapitaal gefourneerd door acht zakenlieden. Luitenant-vlieger Albert Plesman werd aangesteld als administrateur en later directeur. Koningin Wilhelmina verleende op 12 september 1919 het predicaat ‘Koninklijk' aan KLM in oprichting.
De eerste commerciële vlucht van KLM vond plaats op 17 mei 1920, van Londen naar Amsterdam, met een gehuurde De Havilland DH.16. Op 1 oktober 1924 vloog KLM voor het eerst naar Batavia (het huidige Jakarta), destijds de langste lijnvlucht vóór de Tweede Wereldoorlog.
De Vlootontwikkeling door de Jaren Heen
Na-oorlogse Expansie en de Komst van de Widebody
Na de Tweede Wereldoorlog hervatte KLM haar lijndiensten en werd in 1946 de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die lijndiensten naar de Verenigde Staten startte. In 1971 introduceerde KLM de Boeing 747, gevolgd door de DC-10 in 1972, wat het begin markeerde van de widebody-vloot van de maatschappij. Het netwerk werd continu uitgebreid, met non-stop bestemmingen op alle werelddelen.
Dochterondernemingen en Samenwerkingen
Voor het binnenlandse luchtverkeer werd in 1966 NLM Cityhopper opgericht, dat later, na een fusie met Netherlines in 1991, verder ging onder de naam KLM Cityhopper. Samenwerking met andere maatschappijen werd steeds belangrijker; zo werden vanaf 1993 gezamenlijke joint ventures met Northwest Airlines (nu onderdeel van Delta Air Lines) uitgevoerd. Deze samenwerkingen leidden uiteindelijk tot de fusie met Air France op 5 mei 2004, waarbij de holding Air France-KLM werd gevormd.
De Lockheed Constellation: Een Iconisch Vliegtuig
De ontwikkeling van de Lockheed Constellation begon in 1939, maar de Tweede Wereldoorlog vertraagde de productie. Het toestel, liefkozend 'Connie' genoemd, maakte op 9 januari 1943 zijn eerste testvlucht. Na de oorlog werd de Constellation een belangrijke aanwinst voor de Nederlandse burgerluchtvaart. KLM begon op 21 mei 1946 als eerste Europese maatschappij met een luchtdienst op New York, aanvankelijk met Douglas DC-4 toestellen. In diezelfde maand werd de eerste Constellation aan KLM geleverd.
De Constellation kende diverse varianten: de Constellation, de Super Constellation en de Starliner. Het toestel bood technische vernieuwingen zoals een drukcabine en een kruissnelheid van 560 km/u. De fraaie, glooiende vorm van de romp was deels het resultaat van praktische ontwerpeisen, zoals de plaatsing van de staartvlakken om luchtwervelingen te voorkomen en het passen in bestaande hangars.
KLM heeft in totaal 48 Constellations in dienst gehad. In 1960 werden deze vervangen door de komst van het eerste straalvliegtuig van KLM, de Douglas DC-8. Hoewel KLM de Constellations aanvankelijk moeilijk kon verkopen, deden sommige toestellen nog dienst voor andere maatschappijen. Twee Constellations zijn bewaard gebleven: één in het Science Museum in Wroughton, Engeland, en een andere in het TAM Aeronautical Museum in Brazilië.
KLM's Visuele Identiteit: Kleuren en Liveries
De kleur blauw is onlosmakelijk verbonden met KLM. Vroeger waren vliegtuigen voorzien van witte daken en donkerblauwe rompdelen, met een smalle blauwe streep. Sinds 2014 voert KLM de zogenaamde 'dropnose' in, waarbij de streep bij de neus naar beneden loopt.
Uit onderzoek bleek dat klanten de kleur blauw als saai en traditioneel ervoeren. KLM paste haar huisstijl aan door een ander blauw te kiezen, met meer wit en een toevoeging van oranje. Deze aanpassing, gecombineerd met een nieuwe typografie, vormt de hedendaagse huisstijl van KLM.
De keuze voor blauw dateert uit de beginjaren van KLM. Als eerste commerciële luchtvaartmaatschappij had KLM de vrije keuze uit alle kleuren. De associatie met een stralend blauwe lucht leidde tot de keuze voor deze kleur, die bovendien staat voor balans, betrouwbaarheid en eerlijkheid. De kleur 'Royal Blue' sluit tevens aan bij de naam KLM Royal Dutch Airlines.
KLM heeft door de jaren heen verschillende speciale liveries geïntroduceerd:
- Oranje Kleurenschema (2016): Een Boeing 777-300ER, genaamd Nationaal Park De Hoge Veluwe (PH-BVA), werd in een speciaal oranje kleurenschema geschilderd ter ere van de Nederlandse wortels en het 'oranjegevoel'. Dit volgde op een succesvolle social media-campagne rond Koningsdag 2015.
- Retro Kleurenschema (sinds 2009): De PH-BXA vloog in een retro-kleurenschema ter ere van het 90-jarig bestaan van KLM.
- SkyTeam Livery: Drie vliegtuigen uit de vloot (meer dan 1%) vliegen in een SkyTeam-kleurenschema, wat vereist is door het lidmaatschap van de alliantie.
- KLM Asia Livery: Om Chinese regelgeving te omzeilen die Taiwan niet als zelfstandige staat erkent, vliegt KLM met de naam 'KLM Asia' op een aantal toestellen (7× B777-200ER en 2× B777-300ER). Deze toestellen worden ook voor andere bestemmingen ingezet.
- KLM 100 Livery: De Boeing 787-10 (PH-BKA) droeg de KLM 100-livery ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de maatschappij.
- Dolphin Livery: Een nieuwe huisstijl, de 'dolphin livery', wordt geleidelijk op de vloot toegepast.
Reisklassen en Passagierservaring
KLM biedt verschillende reisklassen aan om aan de behoeften van haar passagiers te voldoen:
- World Business Class (WBC): Biedt een luxe ervaring met ruime stoelen (60 inch stoelafstand op intercontinentale vluchten), die volledig plat kunnen worden versteld. Stoelconfiguraties variëren per type vliegtuig (1-2-1 in 787s en 777s, 2-2-2 in A330s). Faciliteiten omvatten massagefunctie, privacyscherm, persoonlijke leeslampen, been- en voetsteunen, en persoonlijke telefoons. Gasten ontvangen een driegangenmenu, drankjes en snacks, en kunnen kiezen uit lokale menu's op vluchten naar Azië. Elk passagier krijgt een traditioneel Delfts blauw miniatuurhuisje met Hollandse jenever als geschenk.
- Premium Comfort Class: Geïntroduceerd in 2022, vult deze klasse de ruimte tussen Business Class en Economy Class op intercontinentale vluchten. Het biedt bredere en langere stoelen met meer beenruimte (38 inch), luxere catering en SkyPriority-voordelen. De stoelconfiguraties zijn 2-3-2 in Boeing 787's en 2-4-2 in Boeing 777's.
- Economy Comfort Class (EC): Biedt extra beenruimte en meer comfort dan de standaard Economy Class.
- Economy Class: Biedt een standaard zitervaring met een pitch van 31 inch (32 inch in de Airbus A330-200). Passagiers kunnen tegen betaling kiezen voor stoelen met meer beenruimte. Op intercontinentale vluchten wordt een warme maaltijd geserveerd, en alle dranken, inclusief alcoholische, zijn gratis.
Op Europese vluchten van KLM en KLM Cityhopper is er geen entertainment tijdens de vlucht, maar de stoelafstand bedraagt 31 inch.
Delfts Blauwe Huisjes: Een Uniek KLM-Traditie
Sinds 1952 deelt KLM Delfts blauwe miniatuurhuisjes uit aan passagiers in de World Business Class. De huisjes zijn ontworpen naar het voorbeeld van historische grachtenpanden, hoewel ze niet altijd echte gebouwen representeren. In plaats daarvan zijn het vaak replica's van bijzondere gebouwen in Nederland en het Caribisch gebied.
Oorspronkelijk mochten cadeaus slechts een waarde van maximaal 75 cent hebben, wat leidde tot een rechtszaak toen KLM werd aangeklaagd voor het uitdelen van huisjes met een hogere waarde. KLM won de zaak door te pleiten dat het geen cadeaus waren, maar 'drankjes van het huis'.
Jaarlijks worden ongeveer 725.000 huisjes met Bols graanjenever uitgedeeld. Op reizen naar bestemmingen met strikte alcoholregels worden ruim 100.000 lege huisjes weggegeven. Sinds 1994 wordt jaarlijks op 7 oktober, de oprichtingsdag van KLM, een nieuw huisje aan de collectie toegevoegd. Eind 2024 staat de teller op 105 huisjes.
KLM's Vloot in het Hedendaagse Luchtvaartlandschap
KLM heeft de afgelopen jaren aanzienlijk geïnvesteerd in vlootvernieuwing. In 2019 werd de eerste Boeing 787-10 aan de vloot toegevoegd, een efficiënter toestel met minder geluids- en brandstofuitstoot. Dit type vliegtuig vervangt geleidelijk de oudere Boeing 747 vloot.
Voor short- en mediumhaul vluchten vliegt KLM met een diverse vloot, waaronder toestellen van Boeing, Airbus en Embraer. In 2021 werd de Embraer 195-E2 aan de vloot toegevoegd. De Short- en mediumhaul vloot van Air France-KLM wordt de komende jaren vernieuwd, wat betekent dat de Boeing 737's bij KLM uiteindelijk zullen worden vervangen door de Airbus A320neo en A321neo.
De huidige vloot van KLM bestaat uit diverse types:
- Airbus: A330-200 (6 stuks), A330-300 (5 stuks).
- Embraer: E195-E2 (16 stuks), E190 (34 stuks), E175 (17 stuks).
Verschillende toestellen, zoals Embraer 190 en Boeing 737-700, zullen de vloot dit jaar (2022) verlaten. De Airbus A330 zal op termijn ook worden uitgefaseerd, afhankelijk van de levering van nieuwe Boeing 787-10 toestellen en de recente aankoop van Airbus A350's.
Longhaul Vliegtuigen in de KLM Vloot
- Boeing 777-300: Het grootste passagiersvliegtuig in de vloot, met een maximale range van 12.000 kilometer. Na verbouwing biedt het plaats aan 35 in World Business Class (WBC), 24 in Premium Comfort Class (PC), 56 in Economy Comfort (EC) en 266 in Economy.
- Boeing 777-200: Biedt plaats aan 320 passagiers over een maximale afstand van 11.800 kilometer. Na verbouwing beschikt het over 35 WBC stoelen, 24 PC stoelen, 54 EC stoelen en 175 Economy stoelen.
- Boeing 787-10: Een modern toestel met een maximale range van 9.900 kilometer. Na verbouwing biedt het plaats aan 38 WBC stoelen, 28 PC stoelen, 39 EC stoelen en 213 Economy stoelen.
- Boeing 787-9: Kan 11.500 kilometer vliegen met plaats voor 294 passagiers. Na verbouwing beschikt het over 30 WBC stoelen, 48 EC stoelen en 216 Economy stoelen.
- Boeing 747: De passagiersvariant van de 747 is uitgefaseerd; er zijn nog 3 toestellen die voor KLM Cargo en Martinair Cargo vliegen.
- Airbus A330-300 en -200: Zullen op termijn worden vervangen door Dreamliners en Airbus A350 vliegtuigen. De A330-300 biedt plaats aan 292 passagiers (30 WBC, 40 EC, 222 Economy) en heeft een bereik van 8.200 kilometer. De A330-200 biedt plaats aan 268 passagiers (18 WBC, 36 EC, 214 Economy) en vliegt 8.800 kilometer.
Short- en Mediumhaul Vliegtuigen
- Boeing 737: KLM vliegt met drie types van de 737, allen met een 3-3 opstelling. De Europese Business Class (EBC) houdt de middelste stoel vrij voor extra comfort. De -900 variant biedt plaats aan 188 passagiers (28 EBC, 18 EC, 132 Economy) en vliegt tot 4.300 kilometer.
- Embraer 195-E2: Het meest ideale vliegtuig voor KLM, met 100 plaatsen (20 EBC, 8 EC, 72 Economy) en een bereik van 3.300 kilometer.
- Embraer 190: Biedt plaats aan 132 passagiers (20 EBC, 8 EC, 104 Economy) en vliegt maximaal 3.300 kilometer.
- Embraer 175: De kleinste telg, met 88 plaatsen (20 EBC, 8 EC, 60 Economy) en een bereik van 3.180 kilometer.
Promotionele Artikelen en Souvenirs
Naast de bekende Delfts blauwe huisjes heeft KLM diverse andere cadeautjes en souvenirs uitgereikt aan passagiers en personeel.
Wandborden en Tegels
Er is een uitgebreide collectie wandborden en tegels die KLM heeft uitgegeven ter herdenking van belangrijke gebeurtenissen, jubilea en speciale vluchten. Deze variëren van herinneringen aan de eerste vluchten naar Batavia en New York, tot borden ter ere van races en evenementen.
- Jaren '20 en '30: Borden ter herinnering aan de vlucht naar Indië (Fokker F.VII), de race van Londen-Melbourne (met de Uiver), en speciale kerst- en nieuwjaarsvluchten.
- Jaren '40 en '50: Herinneringstekels en borden voor de eerste vlucht naar New York (DC4), het 30-jarig jubileum van KLM, de ingebruikname van de Royal Super Constellation, en de Christchurch race.
- Jaren '60 tot '90: Diverse tegels en borden ter gelegenheid van eerste vluchten naar bestemmingen als Birmingham, Boekarest, Monastir, Curaçao, Houston, Los Angeles en Osaka. Ook borden ter viering van jubilea en evenementen zoals de Olympische Spelen.
- Recente Jaren: Borden ter herdenking van non-stop vluchten naar Philadelphia en Memphis, en eerste vluchten naar Ottawa, Dresden, Beijing, Dhaka, Sapporo, Nagoya en Shanghai.
