In de wereld van reality-tv en familiedrama's kunnen de meest onverwachte situaties zich voordoen. Een recent geval dat de gemoederen bezighoudt, betreft het verzwijgen van een uitvaart door een deelnemer aan het programma 'Ik Vertrek'. Dit leidde tot een rechtszaak, waarbij de rechtbank in Rotterdam een zus veroordeelde tot een schadevergoeding van 2.000 euro voor het geheimhouden van de uitvaart van haar broer.
Opvallend is dat de zus in kwestie niet als executeur van de uitvaart was aangesteld in een testament. De uitspraak van de rechter is gebaseerd op zowel ongeschreven rechtsregels voor fatsoenlijke omgang als een Europees mensenrechtenartikel. Dit roept de vraag op of een uitvaartondernemer, als opdrachtnemer in een dergelijke situatie, ook aansprakelijk gesteld kan worden door een erfgenaam voor immateriële schade.
De Complexiteit van Familieruzies rondom Uitvaarten
Het is triest, maar niet uniek, dat broers of zussen elkaar uitsluiten van een uitvaart. Vragen hierover komen regelmatig voor in rubrieken over uitvaartplechtigheden, waarbij men geen afscheid kan nemen van een ouder omdat men niet welkom is op de uitvaart. Vaak bevestigt de rechter dat de 'ongewenste gast' inderdaad niet welkom is. Dat een uitvaart al heeft plaatsgevonden, komt ook vaker voor.
Dergelijke pijnlijke situaties leiden echter zelden tot rechtszaken. Dit komt doordat het leed al geschied is en niet terug te draaien valt. Bovendien zijn rechtszaken kostbaar. In het hierboven genoemde geval zouden de kosten voor de broer, indien hij de zaak zelf had moeten betalen, waarschijnlijk veel hoger zijn geweest dan de 2.000 euro smartengeld die hem is toegekend. Alleen met een rechtsbijstandsverzekering of een toevoeging zouden de kosten beheersbaar zijn gebleven.
Smartengeld en de Rol van Bewuste Informatieachterhouding
De toekenning van smartengeld hangt sterk af van de omstandigheden van het geval. In deze specifieke zaak werd smartengeld toegekend omdat de dochter bewust informatie dagenlang onder de pet heeft gehouden, waardoor de zoon geen afscheid kon nemen. De kosten voor de crematie, die de dochter heeft gemaakt, zijn waarschijnlijk betaald uit de nalatenschap van de vader. De zoon/broer heeft wel kosten gemaakt voor het bijzetten van de urn met as op een begraafplaats, maar deze kosten werden door de rechter niet voor vergoeding aangewezen.
De zoon stelde dat zijn vader begraven wilde worden, maar dit kon hij niet aantonen. Dit benadrukt het belang van duidelijke wensen en bewijs bij uitvaartkwesties.
Aansprakelijkheid van de Uitvaartondernemer
De uitvaartondernemer die de uitvaart heeft aangenomen, is niet aansprakelijk te stellen voor immateriële schadevergoeding. De ondernemer voert immers de wensen van zijn of haar opdrachtgever uit. Bovendien kan de uitvaartondernemer niet onderzoeken of er naaste familieleden of andere nabestaanden zijn die van de uitvaart in kennis gesteld zouden moeten worden. Dit ligt primair bij de opdrachtgever.
Er zijn in het verleden regelmatig rechtszaken geweest over het wel of niet mogen afscheid nemen van een ouder, waarbij de klager weliswaar afscheid mocht nemen, maar niet naar de uitvaart mocht gaan. In dergelijke zaken bleef de uitvaartondernemer steeds buiten schot. Het zou inderdaad onlogisch zijn als een opdrachtgever met de uitvaartverzorger zou moeten discussiëren over wie wel of niet uitgenodigd of geïnformeerd zou moeten worden.
Tijdlijn van de Zaak
De uitvaart vond plaats in oktober 2020. De rechtszaak werd gestart in maart 2023. De uitspraak van de rechtbank Rotterdam dateert van 22 december 2023 en werd op 22 januari 2024 gepubliceerd op rechtspraak.nl onder ECLI:NL:RBROT:2023:12236.
ONTERFD? Wat nu? Wat zijn je rechten en mogelijkheden
(De volgende zinnen uit de originele tekst bevatten geen relevantie informatie voor dit specifieke onderwerp en zijn daarom weggelaten.)