De reisindustrie is volledig stil komen te liggen als gevolg van de coronacrisis, wat KLM ertoe heeft aangezet om staatssteun te hopen. Het ministerie heeft aangegeven dat er 'voorwaarden gesteld worden' aan lonen en bonussen in ruil voor deze steun.
Bonusplafond en Directiebeloning
Binnenkort zullen de aandeelhouders van KLM samenkomen om te vergaderen over een potentieel hoger bonusplafond voor de directie van de luchtvaartmaatschappij, met een voorgestelde ingangsdatum vanaf het komende jaar. Voor het huidige jaar is er echter geen bonus voorzien, zoals woordvoerder Gerrie Brandt heeft bevestigd. "Gezien de situatie rondom corona en de impact op KLM is het evident dat er voor het boekjaar 2020 geen bonus zal zijn. Tevens is besloten geen verhoging van de vaste salarissen voor de directie over 2020 door te voeren." Ook wordt er geen dividend uitgekeerd; de laatste dividenduitkering vond plaats over het boekjaar 2008.
Woede over Bonusvoorstel
Op de agenda van de aanstaande jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van KLM staat een voorstel om het beloningsbeleid van KLM gelijk te trekken met dat van Air France-KLM. Dit voorstel, dat vorig jaar al werd ingediend, betreft de 'langetermijnbonus'. Indien goedgekeurd, zou KLM-topman Pieter Elbers vanaf volgend jaar mogelijk een hogere bonus kunnen ontvangen. Dit voorstel heeft geleid tot woedende reacties, gezien de precaire situatie waarin KLM verkeert, het bedrijf vreest voor zijn voortbestaan en hoopt op overheidssteun.
Het bedrijf lijdt zwaar onder de coronacrisis en maakt enorme verliezen. Diverse Kamerleden uiten hun ongenoegen over het feit dat er überhaupt nagedacht wordt over het verhogen van bonussen in deze economisch uitdagende tijden.
Verhoging van de Bonus: De Details
Het voorstel houdt in dat de maximale variabele beloning, oftewel de bonus, voor topman Pieter Elbers zou kunnen stijgen naar 100 procent van zijn basissalaris van 520.000 euro. Dit is een verhoging ten opzichte van de huidige 75 procent, zoals eerder gemeld door De Telegraaf. Naast zijn vaste salaris van een half miljoen euro, zou topman Pieter Elbers bij goede bedrijfsresultaten dus nog eens een half miljoen euro aan bonus kunnen ontvangen. De aanpassing van de salariëring is vorig jaar al in gang gezet, maar zal binnenkort door de aandeelhouders worden besproken.
Duizenden Mensen Thuis Door Crisis
KLM bevindt zich in een zeer moeilijke situatie, met vrijwel alle vliegtuigen aan de grond. Door de coronacrisis voert KLM momenteel slechts 5 tot 10 procent van het normale aantal vluchten uit. Deze vluchten dienen voornamelijk om gestrande reizigers naar huis te brengen of betreffen vrachtvluchten voor medische goederen. Van de 30.000 werknemers van KLM zit een aanzienlijk deel thuis. Het bedrijf heeft een beroep gedaan op de NOW-regeling, waarbij de staat tot 90 procent van de loonkosten dekt. KLM is in gesprek met de Nederlandse en Franse overheden over een steunpakket om Air France-KLM door de coronacrisis te loodsen. Naar verluidt zijn minister van Financiën Wopke Hoekstra en zijn Franse collega Bruno Le Maire bereid deels garant te staan voor miljardenleningen om de vaste lasten te kunnen dekken, ondanks dat de vloot grotendeels aan de grond staat.
De betaling van winstdeling en bonussen is bij KLM vanwege de coronacrisis voor onbepaalde tijd uitgesteld. Een groot deel van de Tweede Kamer heeft tevredenheid uitgesproken over de beslissing om van de bonus af te zien.
Intrekking van het Bonusvoorstel
NOS Nieuws meldde op zaterdag 18 april 2020 dat luchtvaartmaatschappij KLM het plan om topman Pieter Elbers een hogere bonus uit te betalen, intrekt. De huidige salarisregels blijven van kracht na druk van Kamerleden en minister van Financiën Hoekstra. Het plan is op verzoek van Elbers zelf en de raad van commissarissen van KLM van tafel gehaald. "De onrust over deze aanpassing van het lange termijn beloningsbeleid is heel ongelukkig," verklaarde Elbers. "Alle focus van mij, en mijn KLM collega's is op de continuïteit van de onderneming en het behoud van KLM voor Nederland. Daar moet het over gaan en niet over beloningen. Ik betreur de ontstane onrust zeer."
De voorzitter van de raad van commissarissen, Cees 't Hart, erkende dat het een fout was om het voorstel op de agenda te zetten. "Het voorstel heeft helaas een verkeerd beeld gegeven en ook tot onrust geleid. Daarmee was het beter geweest dit onderwerp niet te agenderen en is het nu dan ook van tafel."
Luchtvaart in crisis door coronavirus ✈️ • Z zoekt uit
Vergelijking met Air France-KLM Topman
Het was de bedoeling om de salarisafspraken van Pieter Elbers meer in lijn te brengen met die van Air France-KLM-topman Ben Smith, die maximaal 3,2 miljoen euro per jaar ontvangt, tegenover de ruim 1 miljoen euro die Elbers bij goed presteren zou kunnen verdienen. KLM wilde de afspraken met Elbers voor langetermijnbonussen verruimen, maar kreeg daar kritiek op vanwege de zware financiële situatie van het bedrijf. Veel vluchten worden geschrapt en het bedrijf verliest dagelijks miljoenen. Er wordt gewerkt aan een reddingsplan met de Franse en Nederlandse overheid.
Minister van Financiën Over de Bonus
Minister van Financiën Wopke Hoekstra uitte zijn instemming met de intrekking van het bonusvoorstel. "Het past niet in de tijd waar we nu zitten. Het is bovendien een bedrijf dat een fors beroep doet op de overheid. Het is verstandig dat ze tot de conclusie zijn gekomen dat het nu niet passend is. Dat betekent dat we nu weer verder kunnen."
Onderbetaald Argument van KLM
KLM stelt al langer dat zijn topman onderbetaald wordt, zeker gezien het feit dat het bedrijf meer dan 30.000 werknemers heeft. De hoogste baas vóór Pieter Elbers en zijn voorganger Camiel Eurlings, Peter Hartman, ontving in sommige jaren meer dan 1,2 miljoen euro. KLM beweert ook dat Elbers, vergeleken met andere bestuursvoorzitters van Nederlandse bedrijven, een van de laagste inkomens heeft. In 2018 verdienden bestuursvoorzitters van grote beursgenoteerde bedrijven in Nederland gemiddeld 2,8 miljoen euro.
Ben Smith Ziet Af van Bonus
Op donderdag 23 april 2020 werd bekend dat Ben Smith, de topman van Air France-KLM, afziet van zijn bonus voor dit jaar. Hij zou een extra bonus ontvangen als Air France-KLM erin zou slagen miljarden aan noodsteun binnen te halen vanwege de coronacrisis, wat tot ophef leidde. Pieter Elbers ziet tevens af van 20 procent van zijn vaste salaris, terwijl Smith eerder al toezegde een kwart van zijn salaris in te leveren. De beslissing van Smith om af te zien van zijn bonus wordt gezien als een logisch gevolg van zijn eerdere toezegging.
"Ik wil de belofte van 16 maart om mijn salaris tijdens de coronacrisis met een kwart te verminderen, nog eens herhalen," aldus Smith. "Die hield uiteraard ook in dat ik dit jaar afzie van mijn bonus." Minister Hoekstra noemde de beslissing van Smith verstandig en terecht, benadrukkend dat een bonusverhoging niet past in deze zware crisis waarin iedereen om offers wordt gevraagd. Hij voegde eraan toe dat als de staat steun verleent aan bedrijven die getroffen zijn door de coronacrisis, er ook offers van het management en personeel worden verwacht.
Voordat bekend werd dat Smith van zijn bonus afzag, had de minister al aangegeven dat de discussie rondom de bonus de gesprekken over staatssteun bemoeilijkte. Achter de schermen waren al wekenlang gesprekken gaande over een steunpakket om het luchtvaartbedrijf overeind te houden. "Als een bedrijf staatssteun krijgt, dan kan er op dat moment geen sprake zijn van bonussen," stelde de minister.
Meer Steun, Hogere Bonus Voorstel
Uit een document dat in aanloop naar de aandeelhoudersvergadering werd gepubliceerd, bleek dat Air France-KLM de bonus van topman Ben Smith vanwege de coronacrisis wilde aanpassen. Naast het vaste salaris van 900.000 euro per jaar, kon de topman een variabele beloning ontvangen die kon oplopen tot 122 procent van dat bedrag, wat een aanzienlijke verdubbeling van zijn totale beloning betekende. Het bedrijf wilde dat het variabele deel onder meer zou worden bepaald door de steun en financiering die Smith zou weten binnen te halen, ongeacht of dit private of publieke steun betrof. Duidelijk was wel dat hoe hoger de steun, hoe hoger de bonus van Smith.
De Nederlandse staat bezit 14 procent van de aandelen in Air France-KLM, en Hoekstra had eerder aangegeven deze positie te willen benutten.