Verschillen in Demografie tussen Attractieparken en Dierentuinen
Attractieparken en dierentuinen trekken verschillende leeftijdsgroepen aan. Over het algemeen zijn attractieparken voornamelijk populair onder jongere Nederlanders.
Daarentegen zijn bezoekers van dierentuinen vaker ouder. Dierentuinen zijn populairder onder 50-plussers.

De grootste groep bezoekers van dierentuinen is 50 jaar of ouder (43%). Daarnaast is 27% tussen de 35 en 49 jaar oud, en 30% is tussen de 18 en 34 jaar.
Specifieke Parken en Hun Doelgroepen
Bezoekersprofiel van Beekse Bergen
Beekse Bergen vormt echter een uitzondering op deze algemene trend. Maar liefst 40% van de bezoekers van dit attractiepark is tussen de 18 en 34 jaar oud. Bovendien is ruim een derde (34%) van de bezoekers tussen de 35 en 49 jaar oud, en ruim een kwart (26%) is 50 jaar of ouder.
De Efteling: Een Brede Aantrekkingskracht
Ruim vier op de tien (41%) bezoekers van de Efteling, het grootste attractiepark in Nederland, zijn tussen de 18 en 34 jaar. Het overige deel van de bezoekers is tussen de 35 en 49 jaar (29%) of 50-plus (30%).
Walibi Holland: Gericht op een Jongere Doelgroep
Walibi Holland trekt ook overduidelijk een jongere doelgroep aan. Bijna zeven op de tien (69%) bezoekers zijn tussen de 18 en 34 jaar. De 35- tot en met 49-jarigen vertegenwoordigen slechts 23% van de bezoekers, en 50-plussers slechts 8%.

Onderzoek naar Gedrag in Achtbanen
Europese Parken en Nederlandse Bezoekers
Europa-Park, Duitslands grootste attractiepark, ontvangt jaar op jaar meer Nederlandse gasten. Om beter inzicht te krijgen in het gedrag van deze groeiende groep bezoekers, heeft het park onderzoek gedaan naar hun gedrag in achtbanen.
Gillen in de Achtbaan: Trends en Verschillen
Uit dit onderzoek blijkt dat iets meer dan de helft van de Nederlanders wel eens in een achtbaan stapt (56%). Ongeveer de helft daarvan kan of wil een gil niet onderdrukken (eveneens 56%).
In vergelijking met een soortgelijk onderzoek uit 2014, stapten Nederlanders toen minder vaak in achtbanen (48%) en gilden bovendien minder (47%).
Een opvallend resultaat is dat vrouwen vaker gillen dan mannen.

Nederlanders zijn fervente attractieparkbezoekers en brengen jaarlijks miljoenen bezoeken aan deze parken. Europa-Park, met 14 achtbanen, liet een onderzoek uitvoeren waarbij meer dan 1.000 Nederlanders werden ondervraagd over hun gedrag in achtbanen.
De resultaten laten zien dat Nederlanders de laatste jaren vaker gillen in achtbanen: 35% gilt soms, 13% gilt vaak, 9% gilt altijd en 44% gilt nooit.
Geslachtsverschillen in Achtbaanbezoek en Gilen
Mannen stappen iets vaker in een achtbaan dan vrouwen (58% tegenover 54%). Echter, 61% van de mannen gilt nooit tijdens een rit, tegenover slechts 28% van de vrouwen. Anderzijds gilt 3% van de mannen altijd, terwijl dit percentage bij vrouwen oploopt tot 14%.
Achtbaanervaringen van 55-plussers
Ook steeds meer 55-plussers (33%) durven een ritje in de achtbaan aan, en binnen deze groep gilt 39%.
Factoren die Gillen Beïnvloeden
Of iemand wel of niet gilt, hangt af van diverse factoren. Vrouwen gillen over het algemeen vaker dan mannen, mede door culturele normen, sociale verwachtingen en emotionele expressie. De meeste mensen gillen in achtbanen van schrik of angst, maar sommigen juist uit plezier.
Henk Groenen, verantwoordelijk voor de marketing en communicatie van Europa-Park in de Benelux, benadrukt dat niet de topsnelheid bepaalt hoe spectaculair een achtbaan is en hoe hard er wordt gegild. De in 2024 geopende achtbaan ‘Voltron Nevera powered by Rimac’, met de steilste lancering ter wereld (105 graden) en talloze richtingwisselingen en 7 over-de-kop-elementen, zorgt voor een enorme adrenalinestoot en dus veel gegil.
POV Onride Animation - Voltron Nevera powered by Rimac - OFFICIAL
Toegankelijkheid van Attracties voor Mensen met Cognitieve Beperkingen
Initiatief van Vwo-leerlingen
Drie vwo-leerlingen van het ROER College Schöndeln onderzochten hoe attracties toegankelijker kunnen worden voor mensen met cognitieve beperkingen.
Vekoma Rides investeert al jaren in de toegankelijkheid en inclusiviteit van attracties. Tot nu toe lag de focus voornamelijk op fysieke of sensorische beperkingen. Dit onderzoek richtte zich echter op de ervaringen van mensen met cognitieve beperkingen, zoals ADHD, autisme of een verstandelijke beperking, tijdens een ritje in een achtbaan.
Samenwerking en Veldonderzoek
Het contact voor dit project kwam tot stand via Keyport. Patrick Raemaekers, projectleider van het Keyport-project Beleef je Loopbaan en regiocoördinator van JobXperience in regio Roermond, was namens Keyport én als begeleidend docent van de leerlingen nauw betrokken. De leerlingen namen zelf het initiatief en wisten via de marketingafdeling van Vekoma contact te leggen met het ride accessibility team.
Voor het praktijkdeel van het onderzoek werkte het team samen met de Herman Broerenschool. In pretpark Toverland in Sevenum voerden ze veldonderzoek uit met een testpanel van ervaringsdeskundigen. Er werd gekeken naar het gehele belevingsproces: van in- en uitstappen tot evacuatiesituaties, en van gelaatsuitdrukkingen tot stressfactoren.

De betrokkenheid van het bedrijfsleven, het onderwijs en het sociaal domein maakte dit project tot een krachtig voorbeeld van wat samenwerking in de regio kan opleveren. Vekoma ziet in de resultaten concrete aanknopingspunten voor verdere innovatie.
De Psychologie van Wachten in Attractieparken
Wachten als Tijdverspilling
Een dagje pretpark met vrienden kan gepaard gaan met lange wachtrijen. Wachten voelt vaak als tijdverspilling. Al in 1969 schreef psycholoog Leon Mann van de Amerikaanse Harvard University over de ongemakken van in de rij staan. Volgens hem komt dit doordat in de westerse cultuur tijd waardevol is. Wachten is pure verspilling en dus irritant.
Hij bestudeerde het gedrag van ongeveer 10.000 bezoekers in 22 rijen bij een stadion in Melbourne, Australië. Opvallend genoeg werd er ondanks de irritatie niet veel voorgedrongen, vermoedelijk omdat er strenge sociale controle heerste. Als er al iemand voorkroop, reageerde de rest vrij gelaten.
Verhoogt Wachten de Attractiewaarde?
Attractieparkonderzoeker Pieter Cornelis van de Fontys Academy for Creative Industries ziet echter de zonnige kant van wachten in. Het kan de pret verhogen, zo bleek uit onderzoek dat hij deed voor De Efteling. ‘Als mensen niet hoefden te wachten, gaven ze de attractie een acht. Na vijf minuten wachten gaven ze een 8,2, en na tien minuten in de rij een 8,6.’
Er bleek echter wel een maximum te zitten aan de voorpret in de wachtrij. Langer dan 20 minuten wachten vinden mensen niet leuk.
Hoe komt dat? Cornelis legt uit: ‘Mensen willen de attractie eerst bekijken, kijken hoe hij gaat.’ Als je meteen kunt instappen, heb je dat moment van anticipatie niet.
